PİRHA- Hızır ayına dair geleneksel ritüellerin geçmişten bugüne nasıl değiştiğini anlatan Elif Sert, Hızır lokmasının yalnızca bir paylaşım değil; aynı zamanda birlik, rızalık ve dayanışmanın simgesi olduğunu söyledi.
Hızır ayının gelişiyle birlikte Alevi inancında önemli bir yere sahip olan kömbe hazırlama geleneği de yaşatılmaya devam ediyor. Paylaşmanın, lokmanın ve dayanışmanın simgesi olan bu kadim geleneği sürdüren kadınlardan biri olan Elif Sert, kömbe hazırlayarak hem inancını hem de kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarıyor.
“HIZIR GÜNLERİ BİRLİK VE PAYLAŞIM ZAMANIYDI”
Eskiden Hızır ayının gelişinin temizlik, dualar ve gülbenglerle karşılandığını anlatan Elif Sert, o günlere dair şunları anlattı:
“Eskiden özellikle köylerde günler öncesinden hazırlıklar başlar, herkesi tatlı bir heyecan sarardı. Evler temizlenir; Hızır’ın gelişi temizlikle, dualarla ve gülbenglerle karşılanırdı. Komşular bir araya gelir, hep birlikte kömbeler hazırlanırdı. Kömbeler piştikten sonra herkesle paylaşılır, bir kısmı da kurda kuşa nasip olsun diye dışarı bırakılırdı. Hızır lokmasının herkese değmesi için böyle yapılırdı. Dedeler köy köy dolaşırdı. Dede gelmeden önce ayrı bir hazırlık yapılır, büyük bir heyecan yaşanırdı. Lokmalar ve kömbeler hazırlanır, köyün en büyük evinde toplanılırdı. Dedeler gelir, orada misafir edilirdi. Kırgın ve dargın olanlar rızalık alır, dualar edilir, lokmalar pay edilir, semahlar dönülürdü.”
Modern hayatla birlikte çalışma ve yaşam koşullarının değişmesinden kaynaklı eski hazırlıkların aynı heyecanla yapılamadığını ifade eden Sert, “Artık insanlar eskisi gibi bir araya gelemiyor. Lokmalar cemevlerinde pay ediliyor, cemler yapılıyor. Mekan değişti ama inanç devam ediyor” dedi.
“KIYMETLİ BİR İNANÇ GELENEĞİ”
Hızır lokmasının özellikle kışın en zorlu dönemlerine denk geldiğini vurgulayan Elif Sert, bu günlerin hem maddi hem de manevi açıdan büyük anlam taşıdığını ifade etti. Sert, “Hızır günleri karakışa denk gelirdi; erzakların azaldığı, hayvan yeminin tükendiği zamanlardı. Kömbeler yapılırken insanlar yalnızca lokma hazırlamaz, aynı zamanda birbirine güç verirdi. Hızır bu yönüyle bir bayram niteliği taşırdı. Niyetlerin ve kısmetlerin rüyalara girdiğine, yolun nerede olduğunun Hızır tarafından gösterildiğine inanılırdı. Bu, çok kıymetli bir inanç geleneğidir ve yaşatılması gerekir. Hızır’ın darda ve zorda olanın yardımına yetiştiğine inanılır. Bu da gösteriyor ki insanların birbirine destek olması, yardıma ihtiyacı olana koşması Hızır anlayışının bugünkü karşılığıdır” diye konuştu.
Fatoş SARIKAYA-Diren KESER/ MERSİN
Kaynak: pirha.org