İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi, AKP-MHP iktidarının şehit gerillaların mezarlıklarına dönük vahşetine ilişkin bugün yazılı açıklama yaptı.
Açıklamada, devlet güçlerinin mezarlıklara saldırılarına değinilerek, saldırıların senelerdir devam ettiği vurgulandı.
‘AİLELERE İŞKENCE YAPILIYOR’
“Mezarlıkların tahrip edilerek yıkılmasının hukuki norm, toplumsal inanç ve değerler ile hiçbir koşulda izahatı olmayacağını ifade etmek isteriz” denilen açıklamada, şöyle devam edildi:
“Mezar taşlarının kırılması, ölen kişinin yakınlarına eziyet edici psikolojik bir acı vermektedir ve buda işkencedir, kötü muameledir. Zira, ölen kişinin kimi yakınları güvenlik güçleri tarafından aranarak, mezar taşlarının değiştirilmesi yönünde baskılanması ve aksi takdirde mezar taşını tahrip etmekle tehdit edilmelerine karşılık bu insanlar, tahrip edilmesin diye yakınlarının mezar başlarında nöbet tutmaya ya da mezar taşını yerinden sökerek saklamaya başladıkları görülmektedir.”
‘ULUSLARARASI HUKUKA GÖRE SUÇ İŞLENİYOR’
“Türkiye ve taraf olunan uluslararası hukuk düzenlemeleri esas alındığında, mezar ve benzeri mekanlara zarar verecek şekilde yönelimde bulunmanın, kişinin hatırasına hakaret ile ibadethanelere ve mezarlıklara zarar verme suçunu oluşturmaktadır. Bu tür zarar verme eylemleri;
· kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirme,
· yakınlarının yas’ına ve hatıratına saygı,
· gömme ve gömülme hakkının ihlalidir.
İnsancıl hukukun en önemli ve temel dayanaklarından olan ve Türkiye tarafından da kabul edilen Cenevre Sözleşmelerinin ortak 3. Maddesinde, silahlı çatışma hali ve sonrasında kişilerin maddi ve manevi bütünlüklerinin, değerlerinin korunması hakkına dair düzenlemeleri içermektedir. Türkiye açısından bağlayıcılığı bulunan, uluslararası olmayan silahlı çatışmalarda uygulanabilir uluslararası hukukuna göre mezarlık alanları ile ölenlerle ilgili tarafların ölüye saygıyı ve onur çerçevesinde muamele tavsiyeleri bulunmaktadır. Bu hususta uluslararası mahkemelerin Türkiye aleyhine vermiş olduğu kararlarda da bu haklar vurgulanmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Akpınar/Türkiye kararında silahlı çatışma sonrasında öldürülmüş kişinin cenazesine yapılan müdahalenin, ölen kişinin yakınları üzerinde meydana getirdiği manevi üzüntü ile sözleşmenin 3. Maddesinde düzenlenen insanlık dışı muamele yasağı kapsamında olduğunu belirterek ihlal kararı vermiştir. Taraf olunan uluslararası sözleşmeler, taraf devletin yaşamını yitirenlerin manevi değerlerini korumayı, hatırasına saygıyı koruma ile yakınlarının yas’a saygı hakkını korumakla yükümlü kılmıştır.”
İHD Amed Şubesi, vahşetle ilgili savcıları ve Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’nu göreve çağırdı.
