Avrupa Konseyi Üye Devletlerinin Yükümlülük ve Taahhütlerinin Yerine Getirilmesi Komitesi (İzleme Komitesi), Türkiye’ye ilişkin bir rapor yayınladı.
Eş raportörler Thomas Hammarberg ve John Howell tarafından hazırlanan raporda, Avrupa Konseyi standartlarının korunması için Türkiye’nin acil önlemler alması gerektiği kaydedildi.
TUTUKLAMALAR ŞİDDETLE KINANDI
İzleme Komitesi, “yerel siyasetçilerin ve (eski) muhalefet milletvekilleri, avukatlar, gazeteciler ve sivil toplum aktivistlerinin temel haklarını ihlal eden Türkiye’deki siyasi muhalefet ve sivil muhalefete yönelik son baskıları şiddetle” kınadı.
İzleme Komitesi, “Milletvekillerinin terörle ilgili suçlardan milletvekillerinin dokunulmazlığının kaldırılması ve Mart 2019 seçimlerinden sonra onlarca belediye başkanının görevden alınıp yerlerine kayyım atanması seçmenlerin iradesini göz ardı ediyor ve demokratik kurumların işleyişini daha da tehlikeye atıyor. Buna ek olarak, son zamanlarda avukatların tutuklanması ve revize edilen Avukatlık Yasası, adaletin etkili yönetimini zayıflatmaktadır” diye ekledi.
Komite, önceki AKPM kararlarını hatırlatarak, Türkiye’yi demokratik standartlara aykırı yasa ve uygulamalara son vermeye, kuvvetler ayrılığını sağlamaya, ifade özgürlüğünü ve basın özgürlüğünü yeniden sağlamaya, mevzuatını ve anayasal çerçevesini revize etmeye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararlarını uygulamaya, işkence ve kötü muameleye ilişkin güvenilir iddiaları araştırmaya, CPT tavsiyelerini uygulamaya ve Avrupa Konseyi’nin seçim yasasını Avrupa standartlarına uygun hale getirmek için uzmanlığını araştırma çağırdı.
Komite, bu çerçevede “Türkiye’yi, gerçekten demokrasiye bağlı olan canlı sivil ve siyasi toplumunun özgürce ve güvenli bir şekilde hareket etmesine ve konuşmasına izin veren koşulları sağlamaya” çağırdı.
‘KOBANÊ SORUŞTURMASI’ TEPKİSİ
AKPM raporunda “Meclis, İnsan Hakları Komiseri ve Venedik Komisyonu tarafından tespit edilen birçok konunun 2020’de endişe konusu olmaya devam ettiğini not eder. Meclis, Türk makamlarını sorunların kökenlerine ciddi bir şekilde değinmeye ve Avrupa Konseyi nezdindeki yükümlülüklerine uymaya çağırır. Türk makamlarını demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanında standartlarını yükseltmek için anlamlı adımlar atmaya teşvik eder.
AKPM İzleme Komitesi Kobanê soruşturması gerekçe gösterilerek HDP’nin hedef alınmasını da kınadı. Raporda, “Meclis, Kars eşbaşkanları ve eski milletvekilleri de dahil olmak üzere HDP üyeleri hakkında Ekim 2014 Kobanê protestolarındaki şiddete karıştıkları iddiasıyla çıkarılan toplu tutuklama emirlerini kınıyor;
Avukatların tutuklanması ve faaliyetlerinin suç sayılmasını da kınayan AKPM İzleme Komitesi, “Adli taciz ve keyfi gözaltılar dahil olmak üzere avukatlara yönelik her türlü misillemeye son verilmesini” istedi.
Devam eden ifade özgürlüğü ve basın ihlallerinden “üzüntü duyan” AKPM, tutuklu vekiller ve Barış Akademisyenlerinin serbest bırakılmasını istedi.
İŞGALLER DE İZLEME PROSEDÜRÜNE DAHİL EDİLECEK
Türk devletinin işgal saldırılarına da dikkat çekilen raporda, “Meclis, askeri operasyonlar da dahil olmak üzere Türkiye’nin dış eylemlerinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi de dahil olmak üzere Avrupa Konseyi yükümlülüklerine uyumu konusunda halihazırda ciddi endişelerin ortaya çıktığını not eder. Böylelikle Meclis, bu konuyu sonraki raporlarına izleme prosedürünün bir parçası olarak dahil etmeye karar verir” denildi.
Meclis ayrıca, “Türkiye izleme usulü çerçevesinde, ülkedeki demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan haklarıyla ilgili gelişmeleri takip etmeye, yetkililerle anlamlı ve yapıcı bir diyaloğa girmeye ve Meclisin gelecekteki bir kısmi oturumu sırasında sunulacak kapsamlı bir izleme raporunu değerlendirmeye” karar verdi.
