Mehmet Tanlı / Hamm
Alevi toplumunun en tanınmış ozanlarından, Alevi-Bektaşi geleneğinin en iyi temsilcilerinden olan, Alevi öğretisine ve onun tanınmasına verdiği emeklerinden dolayı UNESCO’nun 2010 yılında “yaşayan insan hazinesi” olarak kabul ettiği Aşık Dertli Divani Hamm Cemevi’ne konuk oldu. Cemevi salonunda düzenlenen muhabbet akşamı, dernek yöneticisi Cansel Kaplan’ın konukları selamlaması ve Dertli Divani’nin kısa biyografisinin okunmasıyla başladı.
Hamm’daki muhabbet buluşmasına, Hamm Alevi Kültür Merkezi başkanı Mehmet Akbaba, dernek yönetimi, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu inanç kurulu başkanı Cafer Kaplan dede, Marl, Bergkamen, Hakbir Cemevi yöneticileriyle birlikte 150‘ye yakın dernek üyesi katıldı. Program kapsamında Dertli Divani’nin Alevi öğretisinde saz’ın önemi, deyişler, Şah-ı Merdan Ali’ye yüklenen anlam ve cenaze erkanlarında saz çalınması gibi konulara değinildi. Alevi-Bektaşilik kültürü ile ilgili çeşitli konularda bilgilendirme yapan Dertli Divani, yaklaşık iki saat süren muhabbette, ilk ve ikinci bölümde üçer defa olmak üzere toplamda altı Deyiş söyledi. Muhabbet akşamında sanatçılar Onur Kocamaz ve Murtaza Salper de sazları ve nefesleriyle Dertli Divani’ye eşlik ettiler.
Biz de saz kutsal bir enstrümandır
Dertli Divani, Hamm’daki muhabbette “Bağlama bizim kültürümüzde telli bir Kurandır, göğsü Peygamber ağacından, kılıfı Ali bezindendir. Bağlamanın sapı gibi, insanın da doğru, düz olması lazım. Saz gibi sarı Turnalar da kültürümüzde önemli bir yere sahiptirler, çünkü bu güzel kuşlar da bağlama gibi bizi alır, uzaklara götürür, rahatlatır, dinlendirirler. Saz’da üçüncü perde Şah perdesi, yedinci perde ise Niyaz perdesidir.” dedi.
Yapılan konuşma sonrasında Dertli Divani ve sanatçı arkadaşları, programın ilk bölümünde Aşık Veli, Sadık Baba ve Nesimi’den değişlere nefes verdiler, yorumladılar.
Metropollere göç ile ‚Muhabbet Kültürü’ bitti
Cafer Kaplan dede’nin de kendi tecrübelerinden kesitler paylaştığı muhabbet akşamında Cafer dede “Köyden kırsala geçilince metropollerdeki telaşlı yaşam bu önemli geleneğimizi yok etmiştir. Bu çok üzücü bir durumdur. Küçüklüğümüzdeki, o candan muhabbetleri ve Pir’lerimizi çok özlüyoruz. Bu akşam Hamm’daki Cemevimizde bizlere muhabbetleriyle eşlik eden, Dertli Babaya ve her iki değerli sanatçımıza teşekkür ediyoruz.” dedi.
Birlikte yenilen lokma’nın ardından muhabbet akşamı’nın final bölümünde ise Aşık Daimi’yi üstadım diyerek anan Dertli Divani önce Alevilerin en önemli ozanlarından Aşık Daimi, Muhlis Akarsu ve Ali Cemali’den nefesler okudu, daha sonra da içlerinde ‚Serçeşme‘ eserinin de olduğu çok beğenilen eserlerini yorumladı.
Muhabbet dünyamızı güzelleştirdi
Deyişlerin manalarını bu tür muhabbetler-sohbetler sayesinde tam olarak öğrendiklerini söyleyen izleyiciler, “Deyişlerin yorumlarını dinleyip, öğrenmek bizi çok mutlu ediyor ve öğretilerimizi daha fazla öğrenme konusunda bizleri teşvik ediyor, olgunlaştırıyor, bilgilerimizi tazeliyor. Böylece bizler inancımıza daha fazla sahip çıktığımız gibi, bağlama ve saz öğrenmeye ilgimiz daha fazla artıyor ve kendimizi geliştiriyoruz.” dediler.
