Alevilikte Birlik ve Dayanışma: İnanış ve Toplumsal Adaletin Rolü

Alevilik, Anadolu ve Mezopotamya'da toplumsal adalet ve inanç öğretisi olarak varlığını sürdürmekte; anaların rolü ise bu inancın temel taşlarındandır. Ancak günümüzde kimlik erozyonu ve dış müdahalelerle karşı karşıya.

Alevilik, Anadolu ve Mezopotamya’da asırlardır hem bir inanç hem de toplumsal adalet öğretisi olarak varlığını sürdürmektedir. Bu inanç yapısı, merkeziyetçi bir hiyerarşiye değil; ikrara, rızalığa ve karşılıklı sorumluluğa dayanmaktadır. Alevilikte anaların rolü, bu inancın temel taşlarını oluşturan önemli bir unsurdur. Analık makamı, Alevilikte Hak kapısı olarak görülmektedir.

Günümüzde Alevilik, dağınıklık, kimlik erozyonu ve dış müdahalelerle karşı karşıyadır. AKP iktidarının memur dedelik modeli, Alevi-Bektaşi inanç sistemine müdahale olarak değerlendirilmektedir. Cemevlerinin ibadethane olarak tanınmaması ve maaşlı dede atamaları, dedelik kurumunu ve Aleviliğin temel değerlerini zedelemektedir.

Bu nedenle, ocaklar ve dergâhlar arasında sağlanacak kurumsal bir birlik, tarihî ve ahlaki bir sorumluluk olarak öne çıkmaktadır. Geçmişte Hacı Bektaş’ta yapılan bazı toplantılar umut yaratmış ancak kalıcı bir kurumsallaşmaya dönüşememiştir. Bugün, ocaklardan ve dergahlardan gelen anaların, dedelerin ve babaların rızalığına dayanan bir yol meclisine ihtiyaç vardır.

Bu meclis, ocakların ve dergâhların özerkliğine müdahale etmeyecek, karar alma değil rızalıkla yol gösterme ilkesini benimseyecektir. Her inanç önderinin sözünü eşit kıymette kabul edecek ve temel inanç ilkelerinde ortaklaşmayı sağlayacaktır. Ayrıca, devletin müdahale alanlarını sınırlamak için bir inanç savunma hattı oluşturma amacı taşımaktadır.

Birliğin sağlanması için kurulacak bu yapı, kadın-erkek eşitliğini esas almalı ve her ocak ve dergâh temsilcisini kadın ve erkek olarak birlikte belirlemelidir. Alevi-Bektaşi toplumu, geçmişte olduğu gibi bugün de ikrar, rızalık, ortak akıl ve paylaşım değerleriyle ayakta kalmayı hedeflemektedir.