Halep’te Rusya ve Suriye uçaklarının havadan, İran, Hizbullah ve Baas ordusunun karadan bombardımanı sürerken, sivil ölümleri karşısında sessizliğe gömülen Ankara, Rusya’nın kaş çatması üzerine Esad rejimiyle ilgili açıklamasından da çark etti
Bab ve Halep eksenli çatışma ve bombardımanlarda yine siviller can verirken, her fırsatta Kürt kazanımlarını hedef alan açıklamalar yapan Ankara, Rusya ve İran’ın bombardımanı karşısında ses çıkarmadığı gibi Esad rejimini hedef alan açıklamalarını da geri aldı.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, 29 Kasım’da yaptığı açıklamada, “Orada adaletin tesisi için varız. Suriye topraklarında gözümüz yok. Devlet terörü estiren zalim Esed’in hükümranlığına son vermek için biz oraya girdik” demişti. Ardından Rusya izahat istedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan telefon görüşmesi yaptı. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov iki liderin telefon görüşmesinde, “Erdoğan’ın Suriye ile ilgili sözleri ele alındı” açıklaması yaptı. Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov da Erdoğan’ın sözleri için, “Bu açıklama gerçekten beklenmedikti. Bu çok ciddi bir açıklama” dedi. Bunun üzerine Erdoğan perşembe günü Beştepe’de düzenlenen 30. muhtarlar toplantısında çark etti ve geri adım attı. Erdoğan “Fırat Kalkanı operasyonunun hedefi de herhangi bir ülke veya kişi değil sadece terör örgütleridir. Defalarca dile getirdiğimiz bu hususta kimsenin şüphesi olmasın. Söylediklerimizi de kimse başka yerlere çekmesin” dedi. Erdoğan, klasik “ey” diye başlayan cümlelerini yine kurmadı, yine Halep’te bombardıman sonucu birkaç günde yüzlerce sivilin can vermesine neden olan Rusya ve İran için bir şey söylemedi.
Rusya tartışıyor
Erdoğan’ın sözleri Rus basınında tartışma konusu oldu. Rus haber ajansı Interfax’ın haberine göre Rusya Dışişleri Bakanlığı, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın görevden gitmesi yönünde duyulan ısrarın şimdi askeri güç ile desteklenmesinden ötürü endişe duyuyor. Interfax’a göre Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov, “Bölgede ABD ve müttefiklerinin Suriye politikasıyla ilgili amaçladıklarına dair hiçbir zaman yanılsama görmedik. Bu amaçlar hiçbir zaman gizli olmadı. Washington ve Ankara’da en üst düzeyde olacak şekilde tekrarlandığını biliyoruz, bu başkentler Suriye geleceğinde Esad’ı görmüyor” dedi. Ryabkov, bu amacın gerçekleştirilmesi için yapılabilecek askeri operasyonlardan ötürü kaygı taşıdıklarını sözlerine ekledi. Kommersant’a konuşan Rus Diplomatlar Birliği Başkan Yardımcısı Andrei Baklanov, “Halep ve çevresindeki gelişmeler, Türkiye’nin Suriye’deki etkisinin azalmasına yol açıyor. O yüzden de Erdoğan şimdi böyle bir çıkış yaparak Ankara ile Moskova’nın henüz üzerinde uzlaşamadığı bir noktayı vurguluyor” diyor.
Lavrov çevirisi karıştırdı
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Türkiye-Rusya Ortak Stratejik Planlama Grubu toplantısına katılmak üzere çarşamba akşamı Alanya’ya geldi. Lavrov perşembe günü Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüştü. İki bakanın düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Lavrov’un önce, 24 Kasım’da Suriye’de Türk askerlerini hedef alan hava saldırısı için “Bizim, Rusya olarak, bununla hiçbir ilgimiz yoktur. Bu, Suriye’nin silahlı kuvvetleri tarafından yapılan bir saldırıdır” dediği bildirildi. Bu gündemin ilk sıralarına çıktı. Ancak bir süre sonra Rusya Lavrov’un sözlerinin basın toplantısında yanlış tercüme edildiğini açıkladı. Yapılan düzeltmede, “Lavrov, ‘Saldırıyı ne Rusya ne de Suriye rejimi yapmıştır’ dedi” ifadesi kullanıldı. (El Bab bölgesindeki saldırıda 4 Türk komandosu ömüş, çok sayıda asker yaralanmıştı.) Lavrov, ayrıca “Liderlerimiz son birkaç günde üç kez telefonda görüştüler. Anlaşmalar etrafında devam ediyorlar ilişkilere. Erdoğan’ın beyanları ile ilgili Moskova olarak anlaşmalarımız çerçevesinde ilişkilerimize devam edeceğiz” dedi.
Rusya-ÖSO görüşmesi
“Financial Times’ta Rusya ile ılımlı muhalefet arasında Ankara’da gizli görüşme yapıldığı iddia edildi. Bu haberle ilgili yorumunuz nedir?” sorusu üzerine de Lavrov şunları söyledi: “Biz Suriye’de bulunan herkesle görüşebileceğimizi söyledik. Biz bütün siyasi aktörlerle görüşmeye hazırız. Rusya Federasyonu Savunma Bakanlığı nezdinde de bunun çalışması yapılıyor. Biz hiçbir zaman hiç kimseyle görüşemeyiz demedik. Türk mevkidaşımızla da görüşüyoruz sürekli olarak. Çünkü biz bu tarafların neler yapmak istediğini bilmek isteriz. Şimdi detaylara girmek istemiyorum.” Öte yandan RİA Novosti’ye konuşan Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu yetkilisi Samir Naşar, “Bu görüşmeler Türkiye’nin çabaları ile çok temkinli bir biçimde üç gün yapıldı. Toplantılara Türkiye’nin etki edebileceği gruplar katıldı” dedi.
Rusya izin vermeseydi
Öte yandan Başbakan Yardımcısı Nurettin Canikli ise TGRT televizyonunda yaptığı konuşmada, “Rusya’yla olumlu gelişmeler yaşanmasaydı, Fırat Kalkanı operasyonu kapsamında bu kadar rahat davranmayabilirdik” dedi.
Kılıçdaroğlu: Yetki gaspı
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da, “Bu parlamentonun yetki gaspıdır. Meclis’in iradesini başka şeyler için kullanıyor. Meclis tezkereyi terörle mücadele için verdi. Ayrıca Esad, El-Bab’da değil, Şam’da’’ dedi.
ANKARA-MOSKOVA
