Bitki ve hayvan çeşitliliğinde İngiltere ile yarışan Dersim’de 5 baraja ek olarak 27 baraj ve HES projesi hayata geçirilmek isteniyor. Dersim Baro Başkanı Barış Yıldırım, Dersim coğrafyasının yeni bir barajı kaldıramayacağının altını çizdi.
Dersim’de son günlerde ortaya çıkan yeni kamulaştırma adımlarına tepkiler sürüyor. Dersim coğrafyasını adeta yok eden süreçlere dair Dersim Baro Başkanı Barış Yıldırım’a düşüncelerini sorduk. Yıldırım, Munzur projesi olarak nitelendirilen projeler ile özellikle Munzur ve Harçik (Pülümür) Suyu üzerinde toplamda 6 baraj ve 8 Hidroelektrik Santrali’n (HES) öngörüldüğünü aktardı. Yıldırım, “Bu projelerden ilki kaçak şekilde Mercan suyu üzerinde Munzur Milli Parkı üzerinde 1985 yılında inşa edilmeye başlanıyor. Mercan regülatörü ve HES 2003’te enerji üretimini alıyor. Biz bu projenin kaçak olduğunu 2010 yılında açığa çıkardık. Diğer proje Munzur kapsamında ilimizde Mazgirt Köprüsü mevkiinde gövdesi inşa edilen 17 Ağustos 2009’da da su tutumuna başlayan Uzunçayır Barajı ve HES projesi. Hali hazırda bu halen enerji üretiyor. Bu projenin de kaçak olduğunu ortaya koyduk. İmar planları hala bulunmuyor” dedi.
‘Munzur Vadisi korunmalı’
Yıldırım, Munzur’da yapılmak istenen baraj ve HES’lere ilişkin şunları söyledi: “HES şirketi gerekse de EPDK’nin yürütmeyi durdurma kararına yaptığı itiraz Danıştay İdari Davalar Kurulu tarafından reddedildi. Hali hazırda bu karar kesinleşmiş durumda. Danıştay kararı yürürlükte. Danıştay kararında şunu ifade etmişti; Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) tamamlanmadan projenin çevresel etkileri analiz edilmeden, kesinlikle projelere ilişkin hiçbir karar alınamaz. Fakat süreç devam etti. 18 Nisan 2011 tarihinde Çevre ve Orman Bakanlığı, Munzur Milli Parkı’nda yapımı planlanan 4 baraj ve 5 HES ile daha önce kaçak yapımı yapılan Mercan Baraj ve HES’e ‘Üstün Kamu yararı vardır’ diyerek izin verdi. Bu sürece yönelik açtığımız davayı İdare Mahkemesi reddetti. Sonrasında Danıştay 10’ncu Dairesi, Munzur Milli Parkı’nda planlanan tüm baraj ve HES projeleri ile kaçak Mercan ve HES’in Çevresel etkilerinin analiz edilmesi gerektiğini ve buna göre karar alınması gerektiğini ifade etti. Şimdi hal böyleyken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2016 yılı başlarında Munzur Vadisi Milli Parkı sınırları içerisinde yapımı planlanan Konaktepe Barajı ile Konaktepe HES I ve HES II için Nazım ve Uygulama İmar planlarını onayladı.”
‘600 bitki türü var’
Yıldırım, Munzur Vadisi Milli Parkı’nın Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alması gerektiğini söyledi. Munzur Üniversitesi senatosunun bu konuya ilişkin hazırlamış olduğu raporun da bulunduğunu hatırlatan Yıldırım, “Munzur Vadisi Milli Parkı’nda hali hazırda saptanmış bin 600 bitki türü bulunmaktadır. Bunların yüzde 18’i endemik türdür. Bölgede Anadolu Pars’ının yaşadığına dair bulgulara rastlanılmakta. Ayrıca Munzur Alası olarak tarif edilen balık sadece yeryüzünde Munzur’da yaşayan bir balık türü. Bunun dışında yöreye has başkaca çok sayıda yaban hayatı yaşamı söz konudur. Vaşaklar, dağ keçileri, boz ayılar bunun örnekleri olarak sayılabilir” diye belirtti. Yıldırım, Dersim coğrafyası bitki çeşitliliği bakımından Hollanda’dan daha fazla bitkiye ev sahipliği yaptığı, İngiltere ile neredeyse eşdeğer bir bitki miktarı içerdiğini söyledi.
‘Peri’de 6’sı baraj tipi 9 HES projesi var’
Yıldırım, “Dünyanın hiçbir ülkesinde rastlanılmayacak bir durum söz konusu. Bingöl dağlarından başlayarak, Elazığ-Dersim sınırlarını belirleyen Peri Suyu Keban Baraj gölüne akar. Bu su üzerinde 6’sı baraj tipi toplam 9 HES inşa edildi. Peri coğrafyasının ekosistemi ortadan kaldırıldı. Dünyada bunun örneğine rastlayamazsınız. Bunu da açık ve net söyleyelim” ifadelerini kullandı. Dersim’de inşa edilen 5 barajın akarsu ekosistemine büyük zarar verdiğini dile getiren Yıldırım, buradaki yaban hayatına, bitki habitatlarına büyük zararlar verildiğine dikkat çekti.
Müjdat Can / dihaber
