2016 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik hakaret içerikli bir şiiri televizyon programında okuyan Alman hicivci Jan Böhmermann’ın Başbakan Angela Merkel’e karşı açtığı men davasında sona yaklaşılıyor. Böhmermann, o dönem şiiri “kasıtlı olarak kırıcı” diye nitelendiren Merkel’in tarafsızlık ve nesnellik yükümlülüğüne aykırı davrandığı gerekçesiyle ifadenin bir daha tekrarlanmaması için mahkemeye başvurmuştu.
Tagesspiegel gazetesi, Başbakanlık’ın şiirle ilgili olarak bu eleştiriyi bir daha dile getirmeyeceği yönünde mahkemeye taahhütte bulunduğunu bildirdi. Gazete, hükümetin bu bilgiyi yargı süreci devam ettiği için teyit etmediğini de bildirdi.
Jan Böhmermann’ın 31 Mart 2016’da ZDF kanalında yayınlanan “Neo Magazin Royale” adlı programda okuduğu Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik şiir Türkiye’de büyük tepki görmüş, Alman kamuoyunda da sanatsal özgürlüğün sınırları konusunda tartışmalara neden olmuştu. Şiiri “kasıtlı olarak kırıcı” diye nitelendiren Başbakan Merkel, gelen eleştirilerin ardından bu açıklamasının hata olduğunu kabul etmişti.
Böhmermann, açtığı davada hükümetin nesnel ve tarafsız olma zorunluluğuna dikkat çekerek bu ifadenin bir daha kullanılmayacağına dair taahhüt açıklaması talep etmişti. Böhmermann’ın davayı kazanması durumunda söz konusu ifadenin, Başbakanlık internet sitesindeki ilgili basın konferansının protokolünden de çıkarılması gerekecek.
Böhmermann’ın açtığı dava, Berlin İdare Mahkemesi’nde gelecek Salı günü görülecek. Salı günü davada karar çıkması bekleniyor.
24 mısranın 18’i yasaklı
Böhmermann, “Neo Magazin Royale” adlı programda okuduğu şiir yoluyla Almanya’da izin verilen hiciv ile yasak olan hakaret arasındaki farkı göstermek istediğini söylemişti. Erdoğan şiirin hakaret içerikli olduğunu gerekçe göstererek yasaklanması talebi ile komedyene dava açmıştı.
Hamburg Eyalet Mahkemesi Şubat 2017’deki kararında, Böhmermann’ın Erdoğan ile ilgili şiirinin “hakaret içerikli ve onur kırıcı” olduğuna hükmettiği bazı bölümlerini yasaklamıştı. Bunun üzerine Böhmermann, Erdoğan şiirinin kısmen yasaklanması kararına itiraz ederek, temyize başvurmuş, Hamburg Eyalet Yüksek Mahkemesi de, Mayıs 2018’de şiiri kısmen yasaklayan bir alt mahkemenin kararını onamıştı. Böylelikle, 24 mısralık şiirin 18 mısrasının bir kez daha okunması yasaklanmıştı.
Ancak aynı mahkeme, Erdoğan’ın şiirin tamamen yasaklanması talebini reddetmişti. Mahkemenin hâkimi, şiirin geri kalan kısmının hiciv olduğunu ve Erdoğan’ın bunu bu şekilde kabul etmesi gerektiğini belirtmiş ve temyiz yolunu kapatmıştı.
DW,AFP,KNA,dpa/JD,BK
© Deutsche Welle Türkçe
