Muğla’nın Datça ilçesinde 2005 yılında bir araya gelen 8 Kürt kadını, kurdukları el sanatları atölyesi ile bir yandan ekonomik bağımsızlıklarını sağlarken, bir yandan da severek yaptıkları iş bölümüyle alternatif üretim biçimlerine örnek teşkil ediyorlar. Kolektif üretimi esas alan kadınlar, Mart ayından itibaren yaz sezonuna hazırlık yapıyor. Kilim, nazarlık, mutfak bereketi, bandana, takı, bileklik, halhal, şal, yemeni ve elbiselerin üretildiği atölyede, kolektif çalışma Eylül, Ekim aylarına kadar sürüyor. Atölye üyesi kadınlar, yaz sezonunu bitirdikten sonra ise, istedikleri zaman ve sürede çalışmakta serbest. Haziran ayından itibaren eski Datça’nın tarihi sokaklarında açtıkları stantlar ile emeklerinin karşılığını alıyorlar. Sezon boyunca serbest çalışma süreleriyle üretim yapan kadınlar, kazançlarını da eşit şekilde paylaşıyor.
Eşit haklara sahibiz
Komün üyesi Zübeyde Çetinkaya (37), yıllar önce Mûş’un Bulanık ilçesinden göç ettiğini belirterek, aynı mahallede bulunan kadınların ortak aklıyla bir araya geldiklerini dile getirdi. Çetinkaya, atölyeyi açtıklarında ilk zamanlar Kürtçe konuşmalarından kaynaklı çevrede dışlandıklarını ifade ederek, “Kürt dediğimizde ilk yıllar düşman gibi bakarlardı. Kendimizi anlatmak için çok uğraştık. Şu an kendi renklerimizle kendimizi tanıtıyoruz” diye konuştu. Komün üyeleri arasında kolektif bir ruh olduğunu vurgulayan Çetinkaya, “Aramızda bir hiyerarşi yok. Eşit haklara ve yetkilere sahibiz. Yaptığımız ürünlerin malzemelerinin çoğunu doğal ürünlerden karşılıyoruz” diye belirtti.
İç dünyamızı yansıtıyoruz
Çocukluğunda kilim örmeyi öğrendiğini aktaran Çetinkaya, yurt özlemiyle işini yaptığını dile getirerek, şunları söyledi: “Özlemimi, hasretimi özellikle Kürdistan’a olan sevgimi bir desen gibi işliyorum kilimlerime. Aklıma gelmeyen her şey dokuma tezgahına oturduğumda aklıma geliyor ve onları işliyorum. İlmik ilmik dokuduğumuz kilimlere iç dünyamızı yansıtıyoruz. Severek işlediğimiz kilimlerimizi sattığımızda üzülüyoruz.”
Erk sistemine direnmeliyiz
Ekonomik özgürlüğün tarif edilemez bir duygu olduğuna dikkat çeken Çetinkaya, şunları dile getirdi: “Önceleri dışarıya çıkamıyorduk. Kendi işimizi yaptıktan sonra şimdi özgürce her yere gidip, her işin üstesinden gelebiliyorum. Ekonomik özgürlüğümüzü elde ettiğimizden dolayı toplumda ki konumumuzda artık değişti. Kadınlar korkmasın her şey özgür olduğumuzda güzel. Kadınlar her şeye başkaldırsınlar, onlar başkaldırdığında bu dünya daha çok güzelleşecek. Kadınlar kadınca erk sisteme karşı dirensin.”
Gökhan Öner / Muğla-dihaber