Türkiye’deki tekçi eğitim sistemine karşılık Rojava’daki eğitimin demokratik ve örnek bir model olduğunu söyleyen dilbilimci Tan, Kürtlerin her zamankinden daha fazla dillerine sahip çıkması gerektiğini vurguladı
Türkiye’de tekçilik üzerine kurulu eğitim sistemine karşılık Rojava’daki çoğulcu, bütünleştirici eğitim sistemini rol model olarak sunan dilbilimci Sami Tan, varolan eksikliklerine rağmen Rojava’da geliştirilen eğitim modelinin demokratik ve gelişmiş bir model olduğunu söyledi. 2017-2018 eğitim öğretim döneminin başlamasıyla birlikte anadilde eğitimin olmayışını ve anadilin önemine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan dilbilimci ve yazar Sami Tan, bir dili yok etmenin kolay olduğunu, zor olanın yaşatmak olduğunu belirtti.
Bu zihniyet AKP’de de var
Ulus devlet sistemlerinde diller ve kültürler üzerinde asimilasyon politikaları uygulanarak, tek renk ve tek sesli bir toplum yaratılmak istendiğini ifade eden Tan, Bunun için de diğer halkların kendi anadillerinde eğitim görmesinin bir tehlike olarak görüldüğünü söyledi. Türk milliyetçiliği literatüründe dil için ‘ses bayrağım’ ifadesi kullanıldığını söyleyen Tan, “Diyorlar ki, eğer diğer diller varsa diğer halklar da vardır. Her halk için de bir devlet gerekiyor ve sen dili ayrıştırırsan o zaman başka devletlerin oluşmasına izin veriyorsun diyorlar. Bu zihniyet AKP’de de vardır” dedi.
‘Kurumlarınıza sahip çıkın’
Tan, Türkiye eğitim sisteminin demokratik olmadığını ve bilim, insan haklarına karşı olan bir eğitim olduğununun altını çizdi. Mevcut eğitim sisteminin Kürtçe olsa bile topluma, demokrasiye, insan haklarına, barışa hizmet etmediğini söyleyen Tan, “Onun için en iyi yol toplumun kendi eli ile eğitimini yapması ve kendi kültürünü dilini koruması gerekir. Bu bir kişi ile olacak şey de değildir. Örgütlü çalışma yürütülmelidir” ifadelerini kullandı. Kürtlerden kendi kurumlarına sahip çıkmasını isteyen Tan, “Kendi kurumlarına sahip çıkarsa bu yukarda belirttiğimiz şeyleri daha da güçlendirecektir ve ön açıcı bir zihniyet ile demokratik içerikli ve bilimsel bir eğitim inşa edecektir” dedi.
Demokratik gelişmiş bir model
Rojava’da başta Süryaniler olmak üzere, halkların anadillerinde eğitim ve öğretim gördüklerini belirten Tan, bu modelin geliştirilmesi ve bütün halklara örnek olması gerektiğini söyledi. Rojava’da geliştirilen eğitim modelinin demokratik ve gelişmiş bir model olduğunu vurgulayan Tan, şöyle devam etti: “Bunun için bu model geliştirilirse ve ete kemiğe bürünürse bütün halklara örnek olacaktır.”
Bir dilin yaşatılması çok zor
Kürtçe’nin durumu ile ilgili de konuşan Tan, yazma ve okumada bir gelişmeden söz edebileceğini ancak konuşma noktasında asimilasyon politikalarının her geçen gün daha da etkili olduğunu vurguladı. “Devletin değişmesini beklemeden, mücadele etmeliyiz” diyen Tan, Kürtlerin her zamankinden daha fazla dillerine sahip çıkması gerektiğini söyledi. Bir dili öldürmenin çok kolay olduğunu söyleyen Tan, “Ancak bir dilin yaşatılması çok zordur” dedi.
Sadiye Eser/ MA
