CHP ve İYİ Parti, anayasa değişikliği teklifine ‘hayır’ diyecek

Ortak önergeleri Anayasa Komisyonu’nda reddedilen CHP ve İYİ Parti, AKP’nin anayasa değişikliği teklifine Genel Kurul’da ‘hayır’ diyeceklerini açıkladı

AKP’li, MHP’li ve BBP’li 336 vekilin imzasıyla Meclise sunulan ve dün Anayasa Komisyonu’ndan geldiği şekliyle geçen anayasa değişikliği teklifi, Meclis Genel Kurulu’nda görüşülecek.

CHP ve İYİ Parti, Komisyondaki görüşmede, başörtüsü ve aileye dair düzenlemeler içeren söz konusu teklife ilişkin ortak önerge sunmuş, ancak bu önerge reddedilmişti. İki parti, teklife bu haliyle Genel Kurul’daki oylamada “hayır” diyeceklerini açıkladı.

HDP ise “Anayasaya uymayanlarla anayasa yapılmaz” diyerek komisyona katılmayacaklarını duyurmuştu.

Teklifin Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilmesi için 400, referanduma götürülmesi içinse en az 360 milletvekilinin onayını alması gerekiyor. Bu teklif muhalefet milletvekillerinden destekleyen çıkmazsa ne yasalaşabilir ne de referanduma götürülebilir.

Anayasa değişikliğinin içeriği ortaya çıktığından itibaren kadın örgütleri, hukukçu grupları laikliğe aykırı, ayrımcılığı ve eşitsizliği derinleştiren, medeni hakları gasbeden bu teklifin amasız fakatsız tüm muhalefet partileri tarafından reddedilmesi çağrısıyla açıklamalar yapmıştı.

CHP ve İYİ Parti’nin reddedilen önergesinde, AKP’nin 24. maddeye dair değişiklik teklifindeki “dini inanç” ibaresinin çıkarılması isteniyordu. Ancak 41. maddedeki aile kurumunu düzenleyen ayrımcı teklife yönelik bir ifade yer almıyordu.

İki parti, 24. maddedeki “dini inancı sebebiyle başını örtmesi ve…” ibaresinin “başını örtmesi ya da örtmemesi de dahil olmak üzere“ şeklinde değiştirilmesini istiyordu. Gerekçe olarak, “dini inanç” ibaresine bağlı kalmaksızın tüm kadınların başını örtme ya da örtmeme özgürlüğünün anayasal güvence altına alınması gerektiği belirtilmişti.

24’üncü maddenin son cümlesinin de “Alınan veya verilen bir hizmetin gereği olan kıyafet söz konusu olduğunda ise devlet kadının başını örtmesini engellememek şartıyla gerekli tedbirleri alır” şeklinde değiştirilmesi istenmişti. Bu değişikliğe gerekçe olarak kamusal görevin gerektirdiği şekilde giyinme hususundaki tereddütlerin giderilmesi gerektiği gösterilmişti.

Cumhur İttifakı’nın teklifi, din ve vicdan hürriyetini düzenleyen 24’üncü madde ile aileyi düzenleyen 41’inci maddede değişiklik öngörüyor.

24. madde için verilen değişiklik teklifi şöyle:

“…Temel hak ve hürriyetlerin kullanılması ile kamu veya özel kesim tarafından sunulan mal ve hizmetlerden yararlanılması, hiçbir kadının başının örtülü veya açık olması şartına bağlanamaz. Hiçbir kadın; dinî inancı sebebiyle başını örtmesi ve tercih ettiği kıyafetinden dolayı eğitim ve öğrenim, çalışma, seçme, seçilme, siyasî faaliyette bulunma, kamu hizmetlerine girme ile diğer herhangi bir temel hak ve hürriyeti kullanmaktan ya da kamu veya özel kesim tarafından sunulan mal ve hizmetlerden yararlanmaktan hiçbir surette yoksun bırakılamaz. Bu nedenle kınanamaz, suçlanamaz ve herhangi bir ayrımcılığa tâbi tutulamaz. Alınan veya verilen bir hizmetin gereği olan kıyafet söz konusu olduğunda Devlet, ancak dinî inancı sebebiyle kadının başını örtmesini ve tercih ettiği kıyafetini hiçbir surette engellememek şartıyla gerekli tedbirleri alabilir.”

41. madde ise şöyle değiştirilmek isteniyor:

“Aile, Türk toplumunun temelidir. Evlilik birliği, ancak kadın ile erkeğin evlenmesiyle kurulabilir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar. Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.”

ANKARA