Dersim’de 4 Mayıs 1937 tarihinde alınan kararla uygulamaya konulan Dersim Katliamı’nın 80’inci yılı dolayısıyla ‘‘Seyidona Xo Yad Kemi 1937-38 Xo Vera Nıkemi” anması düzenlenecek.
Dersim’de 1937/38’de binlerce sivilin katledildiği, on binlercesinin sürgün edildiği katliamın 80’inci yıldönümü için yarın düzenlenecek anma öncesi basın toplantısı düzenlendi. Halkların Demokratik Partisi (HDP) il binasında yapılan toplantıya, çok sayıda parti, kurum ve kuruluş temsilcisi katıldı. Açıklamayı yapan HDP Dersim Milletvekili Alican Önlü, geçen sene Dersim Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen anmanın bu sene kayyum atanan belediye ve rehin tutulan belediye eş başkanları olmadan, OHAL koşullarında yapılacağını söyledi.
’80 YIL ÖNCEKİ KATLİAM PLANI SÜRÜYOR’
Önlü, “Dersim Soykırımı tam 80 yıl önce, 4 Mayıs 1937 tarihinde Bakanlar Kurulu’nda alınan kararla başladı. Bakanlar Kurulu’nun idam, sürgün gibi yetkilerle Dersim’e Umum Müfettişi atamasıyla halkımızın ‘Tertele’ olarak nitelendirdiği soykırımın fitili ateşlenmiş oldu. İşte bu kararla Dersim katliamı gerçekleştirildi, Seyit Rıza ve yoldaşları idam edildi ve sonrasında kolu kanadı kırık on binlerce insanımız bilinmeyen diyarlara sürgün edildi” dedi.
Önlü, Dersim Soykırımını 80 yıl önce bilinçli bir şekilde, planlayıp programlayarak hayata geçiren devletin bununla yetinmeyerek halen Dersim’in “Ra Haq” inancına, etnik kökenine, toplumsal hukukuna düşmanlık yaptığını ifade etti.
‘SOYKIRIM DEVAM EDİYOR’
1938’de “Tek devlet, tek millet, tek dil, tek din” olarak oluşturulan politikanın bugün de kullanıldığını dile getiren Önlü, Dersim özelinde soykırımın sadece fiziki soykırımla kalmadığını vurguladı. Önlü, şunları aktardı: “Soykırımcılar toprağımıza, suyumuza da düşmandır. Munzur’a barajlar yaparak, ormanlarımızı yakarak, dağlarımızı bombalayarak, ekolojik tahribat yaratarak 80 yıl önce yapamadığını bugün yapmaktadır.”
‘38 DİRENİŞÇİLERİNİN TORUNLARI MİRASI DEVRALDI’
“Devlet Dersim’de ne kadar çok yönlü soykırım uygulasa ve teslim almaya çalışsa da Alîye Gaxî, Silo Pit, Findik Axa/ Şahan Axa, Xide Ale Îsme, Alîşer Efendî û Zarîfe Xanime boyun eğmedi” diyen Önlü, onların torunlarının da bugün boyun eğmediğini belirtti. Önlü, “Hem kendimizle yüzleşerek yaşananları bilince çıkarmak, toplumsal hafızayı tazelemek, hem de devletin 37-38 Dersim Soykırımı ile yüzleşmesini sağlamak ve yükümlülüklerini yerine getirmesi için büyük bir çaba sahibi olmalıyız. Devletin bu utançla yüzleşmesi ve hukuksal, sosyal ve siyasal gereğini yerine getirmesi zorunludur. Bu konuda ısrarlı ve talepkar olacağız” şeklinde konuştu.
‘ANMA SEYİD RIZA MEYDANI’NDA OLACAK’
“Bugün karakter değiştirse de Dersim’in, kültürel ve tarihsel imhası devam ediyor. Devletin geçmişle yüzleşmesi, mağduriyetleri gidermesi, soykırımların bir daha yaşanmaması için atması gereken temel adımlar vardır. Bu olmadan dünyada toplumsal barışın sağlandığı başarılı bir örnek yoktur” diyen Önlü, Dersimli aydın, akademisyen, yazar, gazeteci, hukukçu, tarihçileri, Dersim inanç ve yöre kurumlarını, seçilmişlerini 4 Mayıs’ta Dersim kent merkezinde düzenlenecek “Seyidona Xo Yad Kemi 1937-38 Xo Vera Nıkemi” anmasına davet etti.
“Seyidona Xo Yad Kemi 1937-38 Xo Vera Nıkemi” anmasının çağrıcıları şunlar:
Demokratik Alevi Derneği (DAD), Dersim Araştırma Merkezi (DAD), Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF), Dersim Yeniden inşa Cemiyeti, Pirler Meclisi, 37,38 Tanıkları, Pir Sultan Abdal Derneği (PSAKD) Dersim Şubesi, Dersim Emek ve Demokrasi İçin Güç Birliği, HDP milletvekilleri Erdal Ataş, Müslüm Doğan, Alican Önlü.
Anma dolayısıyla yarın saat 15.00’da DAD Dersim Şubesi’nde “38’den günümüze Dersim Katliamı” konulu panel düzenlenecek. Saat 17.00’da ise pirler, analar ve yerel sanatçıların katılımıyla Seyid Rıza Meydanı’nda katledilenler anılacak.
