Filipinler’deki Moro bölgesinde, 40 yılı aşkın süredir Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MILF) ve devlet güçleri arasında devam eden ve 120 binden fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olan iç savaş, geçtiğimiz Mart ayında imzalanan barış anlaşması ile son buldu. 2001 yılında Malezya’nın arabuluculuğunda başlanan barış müzakereleri, tam 17 yıl sürdü. MİLF yöneticileri ile Filipinler hükümeti arasında yapılan görüşmelerde hükümet heyeti başkanlığı yürüten, “ilk kadın başmüzakereci” sıfatını alan Miriam Coronel Ferrer, Kürt sorununun çözüme kavuşturulması konusunda kimi önemli tavsiyelerde bulundu.
Savaş da kaybettiriyordu
Barış maddelerini konuşmaya ve varılan antlaşmalara imza atmaya başladıklarında çok mutlu olduğunu paylaşan Ferrer, MİLK temsilcilerinin ilk kez karşı tarafta bir kadın müzakereci gördükleri için başlangıçta şaşırsalar da kapsamlı antlaşmalarda karar kıldıklarını anlattı. Kendi ülkelerindeki barış sürecine dair bunları dile getiren Ferrer, Kürt sorununa dair izlenilen çözümsüzlük politikalarından kaynaklı Türkiye’de son bir yıldır yeniden dönülen çatışma ve savaşa dair yöneltilen soruları da yanıtladı. Ferrer, “Türkiye’deki durum çok karışık. Gelinen aşamada çatışmanın dozunu düşürmekten başka çıkış yolu yok. Tüm güven sağlayıcı önlemler iki tarafça alınmalı. Ama bu kolay olmayacaktır, çünkü bunun için toplumsal mutabakat gerekli” diye konuştu.
Ferrer, yürütülen barış süreçlerine tüm kesimlerin dahil edilmesinin önemi üzerinde de durdu. Ferfer “Güven sağlayıcı, çatışmalı ortamı sakinleştirecek önlemler alınması gerektiği ortada” dedi.
Yasin Kobulan / Mesut Kaynar / İstanblul – Diha
