Anavatanı Hakkari olan Ters Lale (Guldexwin) son dönenlerde bilinçsizce ve kaçak bir şekilde toplandığı için tükenme noktasına geldi. Bir dönem Hakkari’nin hemen hemen her bölgesinde yetişen Ters Lale, bugün dağlarda çok az sayıda yetişiyor. Sözde koruma altına alınmasına rağmen yer yıl binlerce Ters Lale çiçeğinin şehir dışına gizlice çıkarıldığı belirtiliyor. Dünyada sadece Hakkari dağlarında yetişen ve Hakkari’nin simgesi endemik bir bitki olan Ters Lale bilinçsizce toplandığı takdirde yok olacak.
Bin 500 ile 3 bin rakımlarda yetişebilen Ters Lale, birçok hikaye ve efsaneye konu olmuş. Daha önce Hakkari’de yaşayan Asurların, her sabah çiçeklerinden göz yaşı damlası gibi berrak su damlattığı için Ağlayan Lale, Hz. İsa’nın çarmıha gerildiği zaman, Meryem Ana’nın göz yaşlarından yere akan damlalarla yetiştiğine inananlar adına “Ağlayan Gelin” Halk arasında Gul Nuxîn olarak adlandırılmaktadır. Ters Lale aynı zamanda Hristiyanlarca kutsal çiçek olarak da kabul edilir.
HER BAHÇEDE GÖRMEK MÜMKÜN
Kürt halkı ve dünya hakları açısından kutsal ve değerli olan Ters Lale’nin bilinçsizce toplanmasına ve kaçak yollarla Hakkari dışına çıkarılmasına Hakkari halkı tepki gösterdi. Halk kendi kültürü ve mirası olan Ters Lale’ye sahip çıkmaya başladı. Hakkari merkez ve mahallelerinde yurttaşlar bahçelerinde Ters Lale dikti. Bugün Hakkari’de hemen hemen her bahçede Ters Lale görmek mümkün.
