AKP’nin işveren lehine düzenlemelerinden biri olan “İş Mahkemeleri Kanunu Tasarısı” önümüzdeki günlerde Meclis gündemine gelecek. Düzenlemeyle birlikte zorunlu hale getirilecek olan “arabuluculuk kurumu” ile işçiye mahkeme yolu kapatılacak.
Temmuz ayı sonunda tatile girmesi beklenen Meclis’te bir yandan Anayasa Komisyonu’nda iç tüzük değişikliği görüşmeleri devam ederken, Genel Kurul gündeminde de AKP’nin birçok düzenlemeyi hızla geçirmek için başvurduğu “torba yasa” yöntemiyle getirdiği düzenlemelere dair tasarılar var. Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemelerinin İşleyişinde Ortaya Çıkan Sorunların Giderilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın görüşmeleri halen devam ederken, ardından da “İş Mahkemeleri Kanunu Tasarısı” gündeme gelecek.
Önümüzdeki haftaya kadar Genel Kurul’dan geçmesi beklenen tasarı, 42 maddeden oluşurken, yargının “arabuluculuk kurumu” eliyle taşeronlaştırılması ve özelleştirilmesini kapsıyor.
İŞÇİYE MAHKEME YOLU KAPATILACAK
AKP’nin 15 yıldır süregelen emekçi haklarında sermaye lehine vurulan son darbelerden biri olarak değerlendirilen tasarı, “arabuluculuk kurumu”nun zorunlu hale getirilmesini ön görüyor. Tasarının yasallaşması durumunda işçiler, haklarını mahkemelerde arayamayacak bir duruma gelecek. Böylesi bir mekanizmanın zorunlu hale getirilmesini Anayasa’nın “Yargı Yetkisi” başlıklı 9’uncu maddesinin ihlali olarak değerlendiren muhalefet, emekçinin işveren karşısında hukukun güvencesinden yoksun bırakılarak arabuluculuk mekanizmasına mahkum edileceği konusunda hem fikir.
Tasarının 3’üncü maddesinde yer alan düzenlemeyle; bir işçi, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ile işe iade talebine dönük dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunda kalacak. Bu zorunluluk ile işçiler hak arama hürriyetinin ihlali ile karşı karşıya kalacak. Mekanizmanın kendisi de işveren lehine işçinin ikna edilmesine hizmet eden bir kurum rolü görecek.
İŞÇİNİN HAKKI ARABULUCUNUN İNSAFINA BIRAKILACAK
Türkiye’de 14 milyon civarında işçi çalıştıran 1 milyon 750 bine yakın işveren bulunuyor. Hukuk mahkemelerinde görülen iş davalarının yüzde 15’i, yüksek mahkemelerdeki temyiz davalarının yüzde 30’una yakını işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklardan kaynaklı davalardan oluşmakta. Kurulması ön görülen “arabuluculuk kurumu” ile de yargıdaki biriken bu iş yükünün hafifletilmesi planlanıyor. Ancak mekanizmanın kurulması durumunda işçinin yargının güvencesinden çıkarılarak, işvereniyle yaşadığı haksızlığı ya da uyuşmazlıklar zorunlu hale getirilmesi planlanan arabulucunun insafına bırakılacak.
