İngiltere’nin başkenti Londra’da, 3-4 Aralık tarihlerinde düzenlenecek zirve öncesinde NATO merkez bütçesinin, üye ülkeler tarafından paylaşılması ve Amerika’nın yükünün azaltılması konusunda bir uzlaşı olduğu ifade ediliyor.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Perşembe günü Paris’te yaptığı açıklamada, NATO’nun merkez bütçesine ilişkin olarak Amerika’nın daha az Almanya’nın daha fazla ödeme yapacağını dolayısıyla iki ülke ödemelerinin eşitleneceğini söyledi.
Amerika hali hazırda NATO’nun merkez bütçesinin yüzde 22’sini karşılıyor ancak 2021 itibariyla Amerika ve Almanya yüzde 16’lık bir ödeme yapacaklar. NATO’nun savunma bütçesinden farklı olan ve daha çok NATO genel merkezindeki operasyonel işlemler ve çalışanların giderlerini kapsayan bütçenin büyüklüğü yaklaşık 2.5 milyar dolar.
NATO Genel Sekreteri’nin yaptığı bu açıklama, zirve öncesinde Amerika Başkanı Donald Trump’ın tepkisini azaltmaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Cuma günü gazetecilere açıklamalarda bulunan üst düzey bir Amerikalı yetkili de şu an üye ülkelerden sadece 9’unun yüzde 2’lik pay ödemesini yaptıklarını ancak 2024 itibariyla bunun, 18 ülkeye çıkmasının beklendiğini söyledi. Bunun Başkan Trump’ın diplomatik girişimleri sonucu olduğunu ifade etti.
Ancak NATO zirvesi öncesi kafalardaki tek soru bütçe konusunda değil. Amerika’nın NATO’yla istişarede bulunmadan askerlerini Suriye’den çekme kararı da bir anda birlik içerisinde tartışmaların alevlenmesine neden olmuştu.
American Enterprise Enstitüsü’nden NATO uzmanı Gary Schmitt, Amerika’nın bu kararının ardından Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un NATO’nun beyin ölümünün gerçekleştiğini söylemesine dikkat çekiyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Macron’un bu açıklamasına tepki göstermiş ve Fransa Cumhurbaşkanı’nın önce kendi beyin ölümünü kontrol ettirmesi gerektiğini söylemişti. Bu açıklama diplomatik açıdan iki ülke arasında gerginliğe neden olmuştu.
Erdoğan’ın açıklamasının ardından Türkiye’nin Paris Büyükelçisi Fransa Dışişlerine Bakanlığı’na çağrılmıştı.
Fransa Cumhurbaşkanı’nın aksine Almanya Başbakanı Angela Merkel de geçen hafta parlamentoda yaptığı konuşmada NATO’nun ve Türkiye’nin NATO’daki yerinin önemine dikkat çekmişti.
