Her sıkıştığında kendisine gündem değiştirecek bir konu bulan Erdoğan’ın imdadına bu kez Trump yetişti! Zarrab ve yolsuzluk belalarından kurtulmak için Kudüs kartına oynayan Erdoğan, bu arada ticari ilişkileri ve ‘utanç duvarı’ için sattığı demir ve çimentoyu unutuyor
Medya önünde İsrail ile zaman zaman süren diplomatik “kriz”, Mavi Marmara olayı dahil hiçbir dönem ticari ilişkileri etkilemedi. İhracatta ilk 9 ülke arasında yer alan İsrail’e en fazla, “utanç duvarı” için kullanılan demir ve çimento satılıyor.
AKP iktidarı döneminde medya önünde İsrail ile zaman zaman süren diplomatik “kriz”, Gazze’ye 1 Ekim 2010 tarihinde gıda yardımını götürürken ve İsrail askerlerinin müdahalesi sonucu 9 kişinin yaşamını yitirdiği Mavi Marmara olayı dahil, hiçbir dönem ticari ilişkiler kesilmedi. 2010 yılından bu yana Türkiye ile İsrail arasında ithalat ve ihracat rakamlarında düzenli olarak artış kaydedildi. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) 1 Ocak-30 Kasım itibariyle 142 milyar 662 milyon dolar olarak kaydettiği ihracat verilerine göre, İsrail 3 milyar 53 milyon dolar ile ilk 9 ülke arasında yer alıyor.
Demir çelik ve çimento
Türkiye ile İsrail arasında gerçekleşen 3 milyar dolarlık ihracatın yüzde 30’una yakını demir, çimento ve çelik sektörlerinde gerçekleşiyor. Kudüs’ün güneyindeki Selvan Mahallesi’yle devam edeceği açıklanan dünyanın en uzun “utanç duvarı”nda kullanılan beton ve demirin Türkiye tarafından satılması dikkat çekiyor. 3 milyar dolarlık ihracatta demirin payı 128 milyon doları aşıyor. Çimento satışında ise, 200 milyon dolarla ABD, 195 milyon dolarla Almanya’dan sonra 154 milyon dolarla İsrail üçüncü sırada yer alıyor. Çelik satışında ise, 1 milyar dolarla ABD’den sonra 561 milyon dolarla İsrail geliyor. Üç sektörden sonra İsrail ile yapılan en fazla ihracat 135 milyon 500 bin dolarla savunma sektörü geliyor.
Düzenli artış var
Kudüs’ün başkentliğini Trump’tan da önce tanıyan Türkiye’nin ithalat ve ihracatı siyasi çelişki ve “krizlere” rağmen hiçbir dönem kesintiye uğramadan düzenli bir şekilde arttı. Mavi Marmara olayının meydana geldiği 2010 yılında İsrail ile olan 2 milyar dolar ihracat, 2011 yılında 2 milyar 391 milyon dolara yükseliyor. 2012’de 2 milyar 329 milyon dolar, 2013 yılında 2 milyar 649 milyon dolar, 2014 yılında 2 milyar 950 milyon dolar, 2015 yılında 2 milyar 700 milyon dolar, 2016’da 2 milyar 955 milyon dolar ve Kasım 2017 itibariyle 3 milyar doları aştı.
İthalat da sürüyor
İthalat ise, iniş ve çıkışlı olsa da 2010 yılı seyrinde. 2010 yılında 1 milyar 360 milyon olan ithalat, 2011 yılında 2 milyar doları buluyor. 2012’de 1 milyar 700 milyon dolar, 2013 yılında 2 milyar 650 milyon, 2014 yılında 2 milyar 880 milyon ile tavan yapıyor. 2015 yılında 1 milyar 670 milyona gerileyen ithalat, 2016’da 1 milyar 385 milyon, Kasım 2017 itibariyle de 1 milyar 300 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Sedat Yılmaz/MA
