İran’da ekonomik gerekçelerle başlayıp yönetim ve rejim karşıtı protestolara dönüşen, en az 21 kişinin yaşamını yitirdiği eylemlerle birlikte Tahran’da “reformcu” cepheyle “muhafazakârlar” arasında mücadele de kızışıyor. Eylemlerle ilgili olarak ABD başta olmak üzere “yabancı güçleri” suçlayan, gerekçenin sadece ekonomik krizle bağlantılı olduğunu savunan yönetimden bu kez farklı bir söylem geldi. “Reformcu” kanattan Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, eylemlerin nedeninin sadece ekonomik olmadığı görüşünü vurguladı. Reuters’ın Tasnim ajansına dayandırdığı haberine göre Ruhani, “Bunu sadece ekonomik taleplerle gerekçeli diye nitelemek hem yanlış hem de İran halkına hakaret olur… İnsanların ekonomik, siyasi ve sosyal talepleri vardı” ifadesini kullandı.
‘Öğrenciler serbest bırakılmalı’
“Halkın sesini dinlemeliyiz. Halkın ayrımsız tüm yetkilileri eleştirme hakları var” diyen Ruhani, ayrıca muhafazakâr kanattan yükselen ülkedeki sosyal medyaya ulaşımının tümüyle kesilmesi yönündeki talepleri reddetti. İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Masumeh Ebtekar ise dünkü Twitter mesajında Ruhani’nin protestolar sırasında gözaltına alınan tüm öğrencilerin serbest bırakılmasında ısrarcı olduğunu duyurdu. Eğitim Bakanı Muhammed Bathaei’nin de gözaltına alınanlar arasında lise çağında olanların da bulunduğu, bu çocukların sınav döneminden önce serbest bırakılmaları gerektiği çağrısı yaptığı da gündeme yansıdı. Uluslararası Af Örgütü’ne göre, geçen hafta İran’daki protestolar sırasında bini aşkın kişi gözaltına alındı.
Cezaevinde ölüm
Reuters’ın haberine göre, İranlı bir milletvekili 22 yaşındaki bir gencin gözaltında tutulduğu cezaevinde öldüğü iddiasını doğruladı. Gencin cezaevinde intihar ettiği öne sürüldü. Yaklaşık iki hafta önce İran’da dalga dalga yayılan protestoların ardından geçen hafta rejim yanlıları ellerinde İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in posterleriyle sokaklara çıkarak gövde gösterisi yapmıştı. Yetkililer de protestoların sona erdirildiği yönünde açıklamalarda bulunmuştu. Geçen yıl bir kez daha cumhurbaşkanlığı koltuğuna seçilen, Batı ile ilişkilerde daha ılımlı bir yol izleyen Ruhani’nin vaatleri arasında daha fazla özgürlük sağlamak da vardı. Ancak Hamaney liderliğindeki muhafazakâr kanada karşı bu konuda etkisiz kaldığı eleştirilerinin merkezinde.
Öte yandan Avrupa Birliği’nin, son gelişmelere ilişkin görüşmek üzere İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’i önümüzdeki günlerde Brüksel’e davet edeceği belirtildi.
