Adana’da saya işinde çalışan Suriyeli mülteci çocuklar, haftada 150 ila 200 TL arasında ücret alıyor. Günde 13 saat çalışan 15 yaşındaki Suriyeli Ahmet Mehmet, her türlü kimyasal madde içinde sabahtan akşama kadar güvencesiz bir şekilde çalıştığını söylerken, Kadir Yalçın ise ‘benim okul hayatım bitti. İstiyorum ki çocuklar çalışmasın, okullarını okusun’ dedi
Araştırmalara göre; 15-17 yaş aralığında kayıt altına alınan çocuk işçilerin sayısı 2012 yılından itibaren düzenli olarak arttı. 2012 yılında 601 bin olan çocuk işçi sayısı, 2016 yılına geldiğinde 708 bine çıktı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre; çocuk işçilerin yüzde 78’i kayıt dışı çalışıyor. 2016 yılı içerisinde çalışan çocuk işçilerin sayısı ise, 708 bin iken bu çocukların yaklaşık 150 bini sigortalı olarak çalıştırılıyor. Bu verilere göre; çalışan her 10 çocuktan 8’i kayıt dışı işlerde çalıştırılıyor. Çocukların en fazla kayıt dışı olarak çalıştığı yerlerden biri ise saya (ayakkabının üst kısmı) işi.
Güvencesiz bir şekilde çalıştırılıyorlar
Kimi Suriyeli ailelerin çocuklarını saya atölyelerine getirerek, çalıştırdığı hatta ücret konusunda ise, “Bu çocuk İstanbul’da olsa 350 TL alır. Bu çocuğun ederi 300 TL” diye pazarlık yaptığı, iddia ediliyor. Bu çocuklardan biri ise 15 yaşındaki Ahmet Mehmet adlı Suriyeli çocuk. Günde 13 saat çalıştığını söyleyen Mehmet, haftalık 200 TL aldığını ve saya işinin zor olduğunu anlattı. Suriye’deki iç savaştan kaçarak Adana’ya geldiklerini ve burada da çalışmak zorunda kaldığını söyleyen Mehmet, her türlü kimyasal madde içinde sabahtan akşama kadar güvencesiz bir şekilde çalıştığını dile getirdi.
‘Ben çektim, onlar çekmesin’
Mehmet gibi aynı kaderi yaşayan ve 9 yaşından beri saya işinde olan işçilerden biri de 27 yaşındaki Kadir Yalçın. 90’lı yıllarda devlet tarafından Mêrdîn’in (Mardin) Nisêbîn (Nusaybin) ilçesine bağlı Dallıağaç köyünün (Xerbe) zorla boşaltılması nedeniyle ailesiyle birlikte Adana’ya yerleşmek zorunda kalan Yalçın da Suriyeli çocukların kaderlerini yıllar önce yaşayanlardan biri. Yalçın, göç sonrası zor günler yaşadıklarını ve bunun için ailesine yardımcı olmak amacıyla 9 yaşında saya işine girdiğini anlattı. Okula gittiğini ve arta kalan zamanlarda ise sayaya geldiğini söyleyen Yalçın, “9 yaşında başladım bu işe. Bu iş nedeniyle çocuk yaşta okulu bırakmak zorunda kaldım. Benim okul hayatım bitti. İstiyorum ki çocuklar çalışmasın, okullarını okusun. Ben çektim, onlar çekmesin” dedi.
