Milattan Önce 6 bin yılında bölgenin ilk şehirlerinden biri bugünkü Keferdiz ve Girê Xinzîr’di.
Türkler burayı araştıran insanlara Keferdiz’in Sakçagözü, Girê Xinzîr’in de Domuztepe olduğunu söylediler. Haritalara, arkeolojik kazı araştırmalarına da o isimlerle girdiler.
Bugünkü Pazarcık’ın tarihteki adı ise Markasî idi. Markasî, döneminin önemli politik merkezlerinden biriydi. Fotoğrafını yayınladığımız haritada görüldüğü gibi Milattan Önce 1200 yılında çevresinde başka önemli şehir yoktu. Şu yanlışa düşülmemeli: Tarihteki Markasî bugünkü Maraş değildir.
Asur-Hitit sınırı da Pazarcık’tı. Zêtkon köyünde sınır taşı bulundu. Bu taşta Asur kralına ait yazı bulunuyor. Kral, buranın sınır olduğunu belirtiyor.
Son yıllarda yapılan araştırmalarla Pazarcık’ın arkeolojik haritası gittikçe netleşiyor. Geçmişte insanlarımız doğal ve yapay mağaralarda yaşıyordu. İnsanların ev olarak kullandığı yaklaşık 100 mağara tespit edildi. Ancak tümü daha araştırılmadı.
Sayısı 10’u geçen höyüklerden de sadece Girê Xinzîr araştırılıyor.
Tüm bu araştırmalar bittiğinde bölgenin tarihi daha da netleşmiş olacak.
Pazarcıklılar 8500 yıldır yerleşik bir şekilde yaşıyor. Bu uzun tarihin çoğunu sazlık evlerde geçirdik. 1954’te bataklığın kurutulmasıyla bu kültür de yok oldu.
Pazarcık’ın bu uzun tarihinde
Ermenilerin Alevilerle,
Asurilerin Kürdlerle,
sonu gelmez ormanların sonsuz bitki ve hayvan türleriyle,
bataklığın sazlarla hikayesi henüz yazılmadı.
Medler, Persler, İskender ve Roma’nın Pazarcık’taki anlamı mı? Onlar zaten çoktan unutuldu.
