Doğduğu Çavuştepe köyündeki kalede 55 yıl önce yapılan kazılarda bekçi olarak işe giren Mehmet Kuşman, kendi çabalarıyla Urartuca dilini yazıp, konuşmayı başardı. Van’ın Gürpınar ilçesine bağla Çavuştepe’ye gelen turistlere rehberlik yapan 77 yaşındaki Mehmet Kuşman, ayrıca taşlara işlediği eserleriyle de turistlerin gözdesi oldu. Bugüne kadar 5 binin üzerinde Urartuca yazılı isimlik, kolye, bilezik, Urartu alfabesi, Urartu tanrılarının figürlerinin bulunduğu levhaları el becerisiyle yaptı. 43 yıl kadrolu bekçilikten sonra 12 sene önce emekliye ayrıldığı halde kalede gönüllü olarak işini yapmaya devam eden Kuşman, taşlara işlediği eserlerini turistlere satmaya devam etti.
‘Artık kimse gelmiyor’
Turist sayısının azalmasıyla birlikte yaptıklarını artık satamadığını belirten Kuşman, Van’ı tanıtmak için birçok ülkeye gittiğini söyledi. Kuşman, önceleri birçok ülkeden turistin Çavuştepe’ye ilgi gösterdiğini belirterek, şöyle konuştu: “Eskiden en çok Alman, Fransız ve Japon turistler geliyordu. Yabancıların hepsi ilgi gösteriyordu, parası olan taşları alıyordu. İtalyan, Hollandalı, Belçikalılar, Avrupalı, Amerikalı, Avusturalyalı, dünyanın her yanından insanlar geliyordu buraya. Şimdi 1 tane bile turist yok. Bazen tek- tük gruplar Kars’daki Ani Harabeleri’ne, oradan Erzurum’a, Erzurum’dan Kapadokya’ya geliyor ve bitiyor. Wan’a neredeyse hiç gelmiyorlar. Turistler azaldı, Türk grupları vardı artık onlar da gelmiyor. Ben de gönüllüyüm tabii. Artık burada 3-5 kuruş para kazanmam gerekiyor ama o da yok. Çocuklarım büyüdü ve ben de mecburen bu yıl bırakıyorum.”
Urartu dilini biliyor
Kendi çabalarıyla öğrendiği Urartuca dilinin gelecek nesillere de aktadırılmasını isteyen Kuşman, artık yaşlandığını ve her gün gelip gitmekte sıkıntı çektiğini belirterek, “Yaşlandım, bu yıl bırakıyorum. Her gün kilometrelerce yürüyorum; otostop çek, tepeye çık, hiç de kolay değil. Bu taşları 25 yıldır yapıyorum. Yaptığım taşları alan da yok. Taşları toptan birine satacağım ve bırakacağım bu işi. Tek istediğim Urartu dilinin yok olmaması, gelecek nesiller için de bilinmesi ve öğretilmesi” dedi.
WAN/DHA
25
