Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi 2020 dünya raporuna göre madde kullanımı, neredeyse dünyanın her yerinde artmış durumda.
ZABEL MİRKAN
Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi 2020 dünya raporuna göre madde kullanımı, neredeyse dünyanın her yerinde artmış durumda. 2009 yılında 15-64 yaş aralığındaki dünya nüfusunun yüzde 4.8’i madde kullanırken, 2018’de bu oran yüzde 5.3’e ulaştı. 2019 yılında 585 bin kişi madde bağımlılığı nedeniyle hayatını kaybetti. 2008’den bu yana madde bağlantılı ölümlerde yüzde 25 artış oldu.Son 10 yılda, Türkiye özelinde de madde kullanım yaşı düştü. 8-9 yaş gibi ekstrem örnekler yok ama 12-15 yaş arasındaki yaş grubunda, tam olarak ergenliğin başladığı dönemdeki, kız çocuklarını da kapsayan yoğun bir kullanım mevcut.Ergenler ve genç yetişkinler, bağımlı grubundaki en büyük dilimi oluşturuyor. Madde kullanımına bağlı beyin hasarı bu yaş grubunda çok kısa bir sürede oluşuyor ve bilişsel fonksiyonlarda çok hızlı bir gerileme görülüyor.
Tedaviye erişim zorTedaviye ihtiyacı olan 8 bağımlıdan sadece 1’i bu imkâna erişebiliyor. Mahkumlar, azınlıklar, göçmenler, kısacası dezavantajlı gruplar tedaviye erişim konusunda büyük sorunlarla karşı karşıya.Göze çarpan bir diğer durum ise kullanılan madde türündeki değişiklik. Eskiden, nispeten kolay ulaşılabilen ve etkisi gündelik yaşama adaptasyonda daha tolere edilebilen maddeler ön plandaydı. Örneğin eskiden esrar gibi bir maddenin kullanımı sözkonusuyken, bu kez uyarıcı denilen, özellikle hareketlenmeyi ve halüsinasyonu arttıran maddelerin kullanımında yoğun bir artış var. Extacy ya da “şeker” denilen haplar, amfetamin türevi uyarıcı maddeler ve bonzai kullanılan yeni maddeler arasında. Bu maddelerin fiyatlarının ucuz olması ve erişimlerinin kolaylığı da da kullanımı arttıran bir diğer etken.Her türlü uyuşturucu maddeye, metamfetamin ve daha onlarca maddeye erişim artık daha kolay.
Alkol fiyatlarındaki artışTürkiye özelinde, yine son 10 yılda alkol fiyatlarındaki ciddi artışın, bireyleri madde kullanımına yönelttiği tartışılan gündemlerden. İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya odaklı her yaş grubunu kapsayan bir bağımlılık hali mevcut. Sözkonusu bağımlılık türü her cinsiyeti kapsıyor ve buna her türlü maddenin kullanımı dahil. Alkole erişimin pahalı olması bireyleri maddeye yönelten tek etken değil şüphesiz. Toplumsal huzursuzluk ve memnuniyetsizlikler, bireyleri daha depresif bir ruh haline sürükleyebiliyor.
Esrar kullanımı arttıAvrupa Uyuşturucu İzleme Merkezi’ne göre sokağa çıkma kısıtlamalarından önce depolandığı için esrar kullanımı arttı. Alkol, benzodiazepinler ve diğer bazı ilaçların kullanımı izlendi. İnsanlar evde kaldığı için genellikle kalabalık ve eğlence mekânlarında kullanılan kokain ve ekstazi alımında düşüş gözlendi.
Türkiye’de 19 ton eroin Rapora göre Türkiye dünyada, en fazla amfetamin ve ekstazi yakalanan ülkeler arasında. 2019 yılında İran’dan sonra 19 ton ile dünyada en fazla eroin ele geçiren ülke oldu. İran’ın yakaladığı eroin miktarı 25 ton.
