12 Eylül Darbesinin Ardından 46 Yıl: Cunta Liderleri Hayatını Kaybetti

12 Eylül 1980 askeri darbesinin üzerinden 46 yıl geçti ve cunta liderleri hayatını kaybetti. Ancak darbenin bıraktığı izler, işkence ve insan hakları ihlalleri hafızalardan silinmedi.

12 Eylül 1980 askeri darbesinin üzerinden 46 yıl geçti. Darbeyi gerçekleştiren cunta liderlerinin tamamı hayatını kaybetti. Ancak, 12 Eylül’ün bıraktığı miras ve yaşananlar unutulmadı. İşkence odalarında atılan çığlıklar, darağaçlarına gönderilen devrimcilerin isimleri ve cezaevlerinde yaşanan insanlık dışı uygulamalar hafızalardan silinmedi.

12 Eylül sabahı, Kenan Evren başkanlığındaki askeri cunta yönetimi ele geçirdi. Parlamento feshedildi, siyasi faaliyetler durduruldu. Yüz binlerce insan gözaltına alındı, tutuklandı ve işkenceden geçirildi. Siyasi partiler, sendikalar ve dernekler kapatıldı, grevler yasaklandı. Darbe döneminde 50 kişi idam edildi, bunlar arasında Erdal Eren gibi genç yaşta idama mahkûm edilenler de vardı.

Cezaevleri, işkence merkezlerine dönüştü. Diyarbakır Cezaevi, Mamak ve Metris gibi yerler, işkence ve insanlık dışı uygulamalarla anıldı. Bu dönemde birçok insan yaşamını yitirdi ve bu süreçte yaşananlar, toplumsal hafızada derin yaralar bıraktı.

Bugün, 12 Eylül’ü hatırlamak, geçmişle hesaplaşmak ve adalet istemek amacı taşımaktadır. Darbenin ardından yaşananlar, sadece bir tarih değil, aynı zamanda toplumsal bir kırılmadır. 12 Eylül zihniyeti, cuntanın liderleri hayatta olmasa da, halkın iradesini yok sayan anlayış ve demokratik hakları daraltan zihniyet varlığını sürdürmektedir.

Unutulmaması gereken, 12 Eylül’ün sadece bir askeri darbe olduğu değil, aynı zamanda işçi sınıfına, örgütlü topluma ve devrimci güçlere karşı yapılmış büyük bir saldırı olduğudur. Bu nedenle, geçmişte yaşananların hatırlanması ve gelecek kuşaklara aktarılması önem taşımaktadır.