Mersin’de yaşayan Romanların yüzde 96’sı işsiz

Mersin’de yaşayan ve farklı kültür ve yaşam tarzları nedeniyle ötekileştirilirken Romanlar, kentsel dönüşümle evsiz bırakılmakla karşı karşıya. 1924 yılında nüfus mübadelesiyle Yunanistan’dan Türkiye’ye gelen Romanlar farklı kentlere yerleştirildi. Mersin de Romanların yerleştiği kentler arasındaydı. Mersin’in Turgutreis, Barış, Bahçe, Kiremithane, Hamidiye ve Alsancak mahallelerinde yaşayan Romanlar, geldikleri günden beri ciddi sorunlarla karşı karşıya. Akdeniz Roman Dernekleri Federasyonu Başkanı Ali Daylam, Roman halkının geleneksel meslekleri olan kalaycılık, sobacılık, faytonculuk ve sepetçiliğin azalması nedeniyle Roman halkında işsizliğin arttığını aktardı.

Mersin’de yaşayan Romanların yüzden 96.5’inin işsiz olduğuna dikkat çeken Daylam, dernek olarak yaptıkları araştırmada korkunç bir tabloyla karşı karşıya olduklarını ifade etti. Ellerindeki verileri aktaran Daylam, “15 ilde yaptığımız çalışmalarda Romanlarda ilkokul 3’ten terk oranı yüzde 33, lise mezunu yüzde 4 ve üniversite mezunu ise on binde 4 ve 50 yaş üstü okuma yazma bilmeyenler de yüzde 66’dır. 15 ilde yapılan araştırma kapsamında Romanların yüzde 65’inin evinin olmadığını gördük. Bu sonuçların ciddi anlamda üzerinde düşünülmesi gerekir” dedi. Romanların tarım ve geçici işlerle uğraşmasından kaynaklı göçebe bir yaşam tarzını benimsediğini ve bundan kaynaklı da çocukların okula gidemediklerini vurgulayan Daylam, “Devlet de bu konuda herhangi bir çalışma yürütmediğinden kaynaklı Roman halkında okuma oranı bu kadar düşüktür. Eğitim durumunda yaşanan bu düşüklük ciddi bir sorundur” diye konuştu.

Roman halkının her konuda ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade eden Daylam, AKP’nin Roman açılımı ile ilgili vaatlerini yerine getirmediğini söyledi. Roman halkının ciddi barınma sorunu olduğunu ve halkın yüzde 65’inin evsiz olduğuna dikkat çeken Daylam, Mersin’de Romanların çoğunlukla yaşadığı Kiremithane, Turgutreis mahallelerinin bir kısmında yapılacak olan kentsel dönüşümle beraber Romanların ellerindeki evlerinden de olacağını belirtti. Daylam, Roman halkının kalıcı çözümlere ve politikalara ihtiyacı olduğunu ifade etti. Siyasi iktidarın Roman açılımını hatırlatan Daylam, Roman strateji ve eylem planının uygulanması kapsamında kendileri için barınma, eğitim, istihdam ve sağlık alanında yatırım ve projeler yapılacağı sözünün verildiğini belirtti.

Daylam, “AKP hükümetinin Roman vatandaşlara TOKİ ile evler yapılacağına ve düşük ücretlerle Roman vatandaşlarının ev sahibi olması ve bunu da ödeyemeyen Roman vatandaşlara sosyal yardımlaşma vakfından yardım çıkartacağı vaat edilmişti. Eğitimle ilgili risk altındaki Roman çocukları ile ilgili 2010 yılında çalıştay düzenlenmişti. Fakat devamı gelmedi. İstihdamla ilgili roman vatandaşların yüksek oranda olan işsizlik sorununu çözeceğini ve sağlık ile ilgili de romanların sağlık problemlerini çözeceği vaatlerinde bulunmuştu” dedi. Hükümetin vaatlerin yapılması için Roman vatandaşlarına bütçe ayırması gerektiğini belirten Daylam, Romanların durumunun içler acısı olduğunu bir an önce adım atılması gerektiğini kaydetti.

Atalarının Yunanistan’dan Mersin’e geldiğini ifade eden Birsen Çokyazar, sorunlarının başında eğitim ve işsizliğin geldiğini belirtti. Daha önce sepetçilik ve faytonculuk gibi işlerle uğraştığı işin çalışma olanağının olduğunu, zamanla bu mesleklerin kaybolması ile işsizliğin arttığını belirten Çokyazar, iş olanağı olmadığından kaynaklı ailelerin çocukları okula yollama olanağının olmadığı, Romanların eğitimden mahrum kaldığını ifade etti.

Mersin’de doğduğunu belirten Sibel Yerebakan, Roman erkeklerin çoğunun günü birlik işlerde çalıştığını, kadınların da ev temizliğine gittiğini kaydetti. Sigortaları olmadığı için sağlık konusunda sıkıntılar yaşadıklarını dile getiren Yerebakan, okumayan kadınların erken yaşta evlendirildiğini belirtti. Devletin Roman vatandaşlarına yönelik her hangi bir yatırım yapmadığını kaydeden Yerebakan, tek umutlarının Roman gençlerin geleceği için eğitimlerini tamamlaması gereken yardımın yapılması olduğunu dile getirdi.