Uluslararası Af Örgütü bugün yayımladığı bir raporda, Türkiye’nin Suriye’de “güvenli bölge” olarak tesis etmek istediği yerlerde henüz çatışmalar sona ermemiş olmasına karşın, buraya zorla Suriyeli mültecileri gönderdiğini belirtti.
Türkiye halen Suriye’deki 8 yıllık iç savaştan kaçan 3 milyon 600 bin mülteciye ev sahipliği yapıyor. Ancak Ankara, halk arasında mültecilere karşı hissiyatın zaman içinde olumsuza dönmesiyle birlikte, 2 milyona kadar mülteciyi Suriye’nin kuzeydoğusunda oluşturmayı planladığı bölgeye yerleştirmeyi ümit ediyor.
Ankara, şimdiye kadar 350 binin üzerinde Suriyeli mültecinin gönüllü olarak ülkelerine döndüğünü açıklamıştı.
Af Örgütü raporunda, görüştükleri mültecilerin Suriye’ye gönüllü olarak döndüklerini belirten belgeleri imzalamaya Türk polisince fiziken zorlandıkları ya da tehdit edildiklerinden şikayet ettiğini aktardı.
Merkezi İngiltere’deki insan hakları örgütü, “Aslında Türkiye, Suriyeli mültecileri savaş bölgesine zorla döndürerek onların yaşamlarını ciddi tehlike altına sokuyor” ifadesini kullandı.
Af Örgütü, Temmuz ila Ekim aylarında yaptığı mülakatlara dayanarak, son aylarda zorla geri döndürülenlerin sayısının yüzlerce olduğunu tahmin ettiklerini ancak bunlardan 20’sini doğrulayabildiklerini belirtti.
Örgütün raporuna henüz Ankara’dan bir yanıt gelmedi ancak Türk hükümeti daha önce herhangi bir Suriyeli’nin iradesi dışında ülkesine geri gönderildiği iddialarını reddetmişti.
Af Örgütü Mülteci ve Göçmen Hakları Araştırmacısı Anna Shea, Türkiye’nin yıllar boyunca çok sayıda Suriyeli’ye kapılarını açmasından dolayı övgüyü hak ettiğini söylerken, “Ancak bu cömertliği insanları aktif bir çatışma bölgesine zorla göndermek suretiyle uluslararası ve iç yasaları delmek için gerekçe olarak kullanamaz” diye de ekledi.
Türkiye ve Rusya arasında hafta içinde Soçi’de varılan mutabakat, Ankara’nın terör örgütü olarak gördüğü Kürt YPG savaşçılarının sınırdan 30 kilometre geriye çekilmesini ve o bölgeye “güvenli ve gönüllü bir şekilde” mültecilerin yerleştirilmesini öngörüyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçen ay BM Genel Kurulu’nda dünya liderlerine hitabında, sınırda oluşturulması planlanan güvenli bölgede çok sayıda yeni köy ve kent inşa etme planlarından söz etmişti.
Uluslararası Af Örgütü’nün raporuna tepki gösteren Ankara, rapordaki iddiaları reddetti.
Bir yazılı açıklama yayınlayan Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin “3,6 milyonu Suriyeli olmak üzere 4 milyon civarında yerinden edilmiş kişiye ev sahipliği yaptığını” ve çok sayıda ülkenin mültecileri kabul etmediği dönemde gerçekleştirdiğini bildirdi.
Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleri uyarınca “geri göndermeme ilkesine titizlikle” uyduğu belirtilen Dışişleri açıklamasında “Suriyelilerin ülkelerine zorla geri gönderildiğine, tehdit edildiğine ve kötü muamele gördüğüne ilişkin olarak raporda yer verilen iddialar gerçek dışı ve hayal mahsulüdür” deniyor.
Uluslararası kuruluşlarla işbirliğinin sürdüğünün altını çizen Dışişleri açıklaması, şu ana kadar 365 bin civarında Suriyeli’nin gönüllü olarak ülkesine geri döndüğünü de belirtiyor.
Dışişleri Bakanlığı, yazılı açıklamada Suriye’nin kuzeyinde yürütülen operasyon sonucunda “gerekli insani ve fiziki altyapı ve güvenlik koşullarının sağlanması halinde Suriyelilerin ülkelerine geri dönebileceklerine” inanıldığına da dikkat çekiyor.
VOA
