Batılı güçlerle yapılan nükleer anlaşmanın İran cephesindeki mimarı olarak değerlendirilen Ruhani, Tahran’da yaptığı konuşmada “Bugün, nükleer enerji alanında hiçbir kısıtlamamız yok” dedi.
“Günlük zenginleştirilen uranyumun anlaşma öncesine göre daha yüksek” olduğunu belirten Ruhani, miktar konusunda bilgi vermedi.
İran daha önce yüzde 5 düzeyinde uranyum zenginleştirdiklerini duyurmuştu. Bu da atom bombası elde etmek için gerekli olan yüzde 90’ın üzerindeki zenginleştirme düzeyinin çok altında bulunuyor. Anlaşmadan önce İran yüzde 20 düzeyinde uranyum zenginleştiriyordu.
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’ndan bir kaynak AFP’ye yaptığı açıklamada 10 Ocak tarihi itibariyle, “5 Ocak’tan beri İran’ın nükleer faaliyetlerinde kayda değer bir değişim görmediklerini” belirtti.
Nükleer anlaşma 2015 yılında Viyana’da ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere, Almanya ve İran arasında imzalanmıştı. ABD Mayıs 2018’de anlaşmadan tek taraflı olarak çekilerek, “maksimum baskı” politikası kapsamında yaptırımları devreye koymuştu.
İmzacı AB ülkeleri olan Fransa, Almanya ve İngiltere de Salı günü İran2a karşı “ihtilaf mekanizmasını” devreye koyacaklarını açıkladı. Sözkonusu mekanizmaya, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ilişkin sınırlandırmaları kaldırması gerekçe olarak gösterildi. İran, ABD’nin 3 Ocak’ta Bağdat’ta İranlı general Kasım Süleymani’yi öldürmesinden iki gün sonra 5 Ocak günü, taahhütlerine ilişkin beşinci ve son aşamayı başlatmıştı. Diğer bir ifadeyle, nükleer yakıt üretiminde kullanılan santrifüj sayısında artık limit tanınmayacağı belirtilmişti. İran ise anlaşmayı ihlal eden tarafın, imzacı Avrupa ülkeleri olduğunu ve ABD’nin tehdidiyle böyle bir adım attığını savunuyor.
İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Avrupalıların, Trump’ın şantajı ardından ekonomik çıkarları uğruna anlaşmadan geri kalanları kurban ettiğini belirtti. Washington Post gazetesine göre ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’tan ithal edilen otomobillere yüzde 25 düzeyinde vergi uygulama tehdidinde bulundu.
