Sanal olarak gerçekleşen Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) zirvesinin Pazar günkü kapanışında, 15 ülke geniş bir ticari anlaşmaya imza attılar. Zirve Perşembe günü başlamıştı.
Küresel gayrı safi milli hasılanın yüzde 30’unu temsil eden ülkeler arasındaki serbest ticaret anlaşması, son derece önemli görülüyor.
Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (BKEO) olarak adlandırılan bu anlaşma, ASEAN üyesi 10 devlet olan Endonezya, Tayland, Singapur, Malezya, Filipinler, Vietnam, Myanmar, Kamboçya, Laos ve Brunei ile Çin, Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda arasında devasa bir serbest ticaret alanı yaratmayı hedefliyor.
Ülkelerin nüfuslarına bakılırsa anlaşma, 2 milyarı aşkın kişiyi ilgilendiriyor.
Uzmanlara göre BKEO, bölgede ticaret ve yatırımların liberalleştirilmesi için büyük bir aşamayı ifade ediyor.
Anlaşma özellikle Covid-19 salgını ile birlikte bölge ülkelerinin yaşadığı şiddetli ekonomik kriz sırasında yapıldı. İmzacılar, bu anlaşma ile kendi ürünlerini daha ucuza ihraç etmeyi ve prosedürlerin harmanlanması yoluyla şirketlerine can vermeyi umut ediyor.
Anlaşma fikri mülkiyet hukukunu içermekle birlikte, işçiler ve çevrenin korunmasına ilişkin tüm önlemleri dışlıyor.
Anlaşmanın fikri 2012 yılında ortaya atılmıştı. Anlaşma Çin yönetiminin, ABD’nin daha sonra vazgeçtiği bir girişimine yanıt niteliği taşıyor. Çin mega büyüklükteki Yeni İpek Yolları planı etrafında daha geniş bölgesel jeopolitik arzularını pekiştiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Ocak 2017’de büyük rakip proje olan Tanspasifik Serbest Ticaret Sözleşmesi’nden ABD’yi çekmişti. Bu sözleşme, eski demokrat başkan Barack Obama tarafından teşvik ediliyordu. Seçilmiş yeni başkan Joe Biden’in bölgeye daha fazla dahil olabileceği tahmin ediliyor.
