Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamının 85. yılında, Berlin Cemevi ve Berlin Dersim Cemaati Derneği tarafından organize edilen ‘Dersim Tertelesi’ başlıklı panelde Dersim soykırımının öncesi-sonrası süreçleri konuşuldu.
Berlin Cemevi ana salonunda gerçekleştirilen panele Berlin Cemevi Yönetim, Kadın, İnan ve Gençlik Kurulu temsilcileri, Berlin Dersim Cemaati Yönetim Kurulu ve Avrupa Dersim Dernekleri (FGD) temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda kişi katıldı.
Panelde moderatörlük yapan Berlin Cemevi Yönetim Kurulu Üyesi Asiye Atakan Şenkaya, idam edilen Alevi önderleri anarak Dersim 1937-38 yıllarında yapılanların bir soykırım ve asimilasyon politikası olduğuna dikkat çekti. Konuşmaların ardından sözü konuk panelist tarihçi yazar Erdoğan Aydın aldı.
1937’de Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamı ve 1938’de yaşanan katliam zorunlu göç politikalarına gelinmeden önce Cumhuriyetin kuruluş sürecinde yaşanan gelişmelere dikkat çeken Yazar Erdoğan Aydın, 1921-23 yılları arasında farklı etnik ve inanç kimliklerinin tanındığını, mecliste bu kimliklerin yer aldığını fakat Cumhuriyetin ilanından sonra ise başta Alevi inançlı ve Kürt etnik kimlikli topluluklarına yönelik ‘inkar ve imha ve asimilasyon’ politikalarına başladığını, buna yönelik tüm planların 1938’den yıllar önce hazırlanmaya başlandığını ifade etti.
1937 ve 38 süreçlerine gelindiğinde yaşanan soykırımın ‘Tekçi, Türk-İslamcı Sünni kodlarını resmi ideoloji olarak tercih eden cumhuriyet rejimin politikalarının sonucu olduğunu altını çizen Aydın bu soykırım politikaların altında Cumhuriyet kurucu kadrolarının imzalarının olduğunu, Cumhuriyet’in farklı etnik ve inanç kimliklerini tanıyan laik demokratik bir rejim olmadığını ve Türkiye’nin yüz yıldır kanayan bu sorunun demokratik özgürlükçü bir anayasayla çözüleceğini ifade etti.
Aydın’ın konuşmasının ardından panel soru-cevap bölümüyle son buldu.
PİRHA/BERLİN
