Alevi Gazetesi – Alevi Kültür Dernekleri Antalya Şube Başkanı ve AKD Genel Sekreteri Kazım Uçarcan, Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın halk eğitim merkezleri aracılığıyla yürüttüğü Alevilikle ilgili çalışmalara tepki gösterdi.
Uçarcan, dedeliğin bir meslek olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, “Halk eğitim merkezleri resim, biçki dikiş, yabancı dil ve meslek edindirme kursları yaparlar. Şimdi burada dedelik meslek edindirmeye indirgeniyor. Bu, Alevilere dönük hem bir saldırı hem de bir saygısızlıktır” dedi.
Alevi kurumlarının ortak çalışmalarının karşısına alternatif girişimlerin çıkarıldığını savunan Uçarcan, Aleviliğin inanç yapısının devlet eliyle yeniden tanımlanmasına karşı olduklarını ifade etti. Uçarcan, Alevi toplumunun taleplerinin eşit yurttaşlık ve inanç özgürlüğü temelinde karşılanması gerektiğini vurguladı.
Uçarcan, dedelik kurumuna yönelik eleştirilerde bulunarak, “Dedelik Hakkullah ve rızalık üzerinden yürüyen bir sistemdir. Dede hiçbir zaman maaş almaz” dedi. Ayrıca, Alevi çocuklarının inanç eğitimine ilişkin uygulamalara da tepki gösterdi.
Sırada ne var: Alevilikle ilgili çalışmalara yönelik halk eğitim merkezleri aracılığıyla yürütülen faaliyetler devam etmektedir.
Dedeler: Alevi Toplumunda Dinsel Liderliğin Dönüşümü — Alevilik içinde dede kurumu, tarihsel olarak topluluğun ruhani, ahlaki ve toplumsal önderliğinin merkezinde yer almıştır. Geleneksel olarak dedeler, kutsal soykütüğe (ocaklara) dayanan, babadan oğula geçen erkek liderlerdir. Dini ritüellere aracılık etme, toplumsal anlaşmazlıkları çözme ve toplumsal ahlakı gözetme görevleriyle yetkilendirilmişlerdir. Ancak 1990’lardan bu yana, özellikle Türkiye ve diaspora toplulukları içinde yaşanan uluslararası göç, kentleşme ve sosyopolitik hareketlenmeler nedeniyle dede rolü köklü bir dönüşüm geçirmiştir.