Şirnex’te (Şırnak) bulunan onlarca tarihi kültürel yapı bir an evvel koruma altına alınmazsa kültürel varlığımızın önemli bir kısmı daha yok edilmiş olacak. Feqiyê Teyran Medresesi, Kasrik Harabeleri, Bazebde ören yerindeki taş köprü, Finik Kalesi, Bastrit köyünde bulunan medrese gibi onlarca tarihi kültürel yapı kırmızı alarm veriyor.
Cizîr (Cizre)-Basan (Güçlükonak) arasında bulunan Keraşin köyünde yer alan Feqiyê Teyran Medresesi’nin durumu içler acısı. Kürt filozof ve tasavvufi halk edebiyatının ilk temsilcilerinden Feqiyê Teyran’ın kurduğu ilk medrese, ihmalkarlıktan dolayı yıkıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından bir türlü koruma altına alınmayan yapıya en büyük darbe, 1990 yılında karayollarının bölgedeki çalışmaları sırasında vuruldu. Karayolları bölgeye hizmet adı altında yaptığı yolu tarihi medresenin ortasından geçirmiş ve yapının büyük kısmının yıkılmasına sebep olmuştu.
Şirnex’te birçok tarihi eserin kaderine terk edildiğini aktaran Arkeolog Ahmet Sürer, Feqiyê Teyran Medresesi için, “Nasıl bir şey yapılmaz aklım ermiyor” dedi.
İhmalkarlıktan yıkılıyor
Cizîr’in Kasrik beldesindeki tarihi kültürel bir diğer yapı ise Kasrik Harabeleri. Asur döneminden kalan Kasrik Harabeleri’ndeki kaya kabartmalarında da ciddi bir tahribat söz konusu. Kasrik’te bulunan Sazirka adıyla anılan ören yerinde su bentleri, köprüler ve şehir kalıntıları bulunmakta. Burada bulunan yapılar da bakımsızlıktan dolayı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Yine bölgeye yakın bir yerde bulunan Finik Kalesi’nde de çeşitli kabartmalar kayıt altına alınıp, gereken ilgi gösterilmediği için aşınmış durumda.
Arkeolog Ahmet Sürer, bu yapıların aşınıp yok olmaya başladığının çıplak gözle bile fark edildiğini ifade ederek, bölgenin yasaklı olmasından kaynaklı herhangi bir bilimsel çalışmanın yapılamadığını aktardı.
Özgür Aydın / Şirnex – Anf
