ZAİ tekniğine göre, susuz ve meyilli alanlarda ilk olarak, özellikle kurak mevsimlerde onlarca santimetre derinlik ve genişlikte çukurlar açılıyor. Bu çukurların içine ise, organik olması için bitki çöpleri, gübre ve diğer maddeler yerleştiriliyor
Dünyada tarıma elverişli olan ancak kullanılmayan alanların üçte ikisine yakınının bulunduğu Afrika kıtasında, çölleşmeye karşı mücadele için çok eski tekniklerin kullanımı sayesinde önemli sonuçlar alınabiliyor. Afrika’da çölleşmenin ve kurak havaların en fazla etkilediği ülkelerden biri Sahel Çölü’nün batı ucundaki Burkina Faso’da 1980’li yıllardan itibaren birçok eski tekniğe dönen az sayıdaki çiftçi, çölleşmeyle sabırla mücadele edilebileceğini kanıtlamış durumda. 77 yaşındaki Yacouba Sawadogo, bundan 40 yıl önce başladığı çölleşmeye karşı mücadelesini ani bir kararla almış ve ‘Zai’ tekniğini kullanmış. 2008 yılında bu tekniği kullanması sayesinde normal topraklardan iki kat daha fazla verim alan Ali Ouedraogo da, Zai adlı teknikle biliniyordu. Bu teknikle Sahel Çölü’nün tarıma açılmasının mümkün olabileceği değerlendiriliyor.
Ağaçlandırma ve tarım alanları genişledi
Burkina Faso’nun kuzeyindeki Ouahigouya Bölgesi’nde kentte çalışırken her şeyi bırakıp kendini çölleşmeye karşı mücadeleye adayan Yacouba Sawadogo, onlarca yıl süren mücadelesi sonunda 40 hektarlık kurak toprakları ağaçlandırmayı ve tarıma açmayı başarmış. Yacouba Sawadogo’yu önemli kılan ise, yüz yıllar öncesine ait ve artık neredeyse unutulmuş olan ‘Zai’ adlı bir tekniği kullanması. İlk dönemlerde ‘boş çaba sarfettiği’ gerekçesiyle alay konusu olan Sawadogo, Zai tekniği sayesinde çölleşmeyle mücadeleye yönelik çalışan bilim insanlarının bile ilgisini çekiyor. 2008 yılında Avrupa basınına konu olan bir başka Burkina Faso’lu köylü Ali Ouedraogo’nun 1983’ten bu yana kullandığı Zai tekniği sayesinde diğer köylülerden iki kat daha fazla ürün topladığı belirlenmişti. Ali Ouedraogo, o dönemde Zai tekniğiyle hektar başına 1,5 ton sorgum elde ederken, çevre köylerde bu miktarın hektar başına ortalama 800 kilogram olması dikkat çekiyordu.
BRÜKSEL / ANF
4
