Gülizar Cengiz, enstitünün 1997 yılında Alevi-Bektaşilik üzerine bilimsel çalışmalar yapmak hedefi ile yola çıktığını ve bugüne kadar ciddi bir arşiv oluşturduğuna işaret ederek, ancak 3 yıl önce başlatılan çalışmada Alevi Bektaşilerin toplumda ancak yüzde 10’unun örgütlü olduğunu gördüklerini, bu çalışmanın da yüzde 90’ının da söyleyecek sözleri vardır düşüncesi ile tamamen saha çalışması yapılarak hazırlandığını aktardı. Bölgelere ayrılarak tamamen sahada bire bir yüz yüze görüşmeler yapıldığına işaret eden Cengiz, bilimsel bir çalışma olarak toplumun düşüncelerini özetleyerek rapora yansıttıklarını dile getirdi.
“ALEVİ BEKTAŞİLİK HAKKINDA BİLGİ EKSİĞİ VAR”
Cengiz, raporda Alevi-Bektaşi toplumunun en önemli sorununun; güven ve diyalog eksikliği, cemevlerinin statüsü, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bugünkü yapılanması, din derslerinin zorunlu olmasına yönelik endişe ve kaygılar yanı sıra Türkiye’deki toplulukların da Alevi ve Bektaşiler hakkında yeterince bilgiye sahip olmaması, bu kültürü benimseyenlerin de bilgi noksanlığının ön plana çıktığına dikkat çekti.
Raporda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın mevcut yapısı hakkında Alevi-Bektaşi toplulukları arasındaki rahatsızlıklara dikkat çeken Gülizar Cengiz, bir bölümün Diyanet’in tamamen kaldırılmasını diğer bir kısmın da yeniden yapılandırılması gerektiğini söylediğine işaret etti. Cengiz, konuyla ilgili düşünceleri şöyle aktardı:
“Fakat bu her iki düşünceyle sohbet ettiğiniz zaman söylemek istediği şeyin Diyanet’in yapısının kendi ilk kuruluş amaçlarından hızla uzaklaştığı. Sadece bir inanca mensup hizmet verdiği ve bunun eşitlik ilkesine aykırı olduğu. Eğer böyle bir oluşum olacaksa bir tek birey bile olsa her inancın kendisini Diyanet’in çatısı altında bulması gerektiği düşüncesi oluşuyor. Enstitümüz bu konuda toplumun genel düşüncesinin üst bir oluşum oluşması ve bu oluşumun altında farklı inançlarda toplulukların kendilerini organizelerini, ibadet yerleri ile ilgili sorunları, üniversitelerini vesaire, kendilerinin oluşturması yönünde bir görüşün hakim olduğunu görüyoruz.”
Alevi Bektaşi Enstitüsü’nün ‘Alevi Bektaşilerin Sorunları ve Çözümlerine İlişkin Raporu’ toplum yöneticileri, üniversiteleri, sivil toplum kuruluşları ve siyasetçilere posta yolu ile gönderildi.
