SELDA TORUNOĞLU
Alevilik inancında Ana Kadın misyonu ile öncü olmak, günlük yaşami Alevi yol değerleri ekseninde şekillendirmek oldukça büyük zahmet ve çaba gerektirir. Bilinen tarihin aksine dönüp kendi tarihimize baktığımızda yaşamın her alanında toplumsal eşitliği koruyan ve yaşatan Ana Kadın tekçi zihniyetin ölçüsüz saldırılarına maruz kalmıştır.Belleklerimizden silinme,tarihteki izleri yok edilmeye çalışılan Ana Kadınlardan bir tanesi de iç Batı Toroslar diye bilinen Gurgum (Maraş) da 1897/1960 yıllarinda yaşiyan Save Ana’dır.Save Ana Haq’a yürüyene kadar Toplumsal eşitliği esas alarak Rızalık Sehri düstürünü kurmuş bır Mürsidi Kamil olma gereklerini yerine getirmiştir.Alevi Yol değerlerinde ve öğretisinde sıkça karşılaştığımız Ana Kadın kavramını günlük yaşamdaki duruşu ile yansıtan,topluma örnek olan bir potre ortaya cıkarmıştır.Save Ana İtikatımızda cinsiyet ayrımının olmadığinı yolumuzda Can olma düstürünün olduğunun bir örnegidir.
Save (Selver) Ana kımdir?
Save Ana Sinemilli Ocağina mensup Şıxo dede’den olma Gule Ana’dan Hakkın emri rızası ile doğmuştur. Gurgum (Maraş)/Elbistan/Kantarma köyünde gözlerini dünyaya açmıştır.Save Ana Gule Ananın ikinci cocuğu olarak dünyaya gelmistir lakin kendisinden büyük olan ilk kardeşi bir kac aylıkken Haq’a yürümüstür,Save Ana’dan sonra Hatiçe Ana,İvo dede,Tacim dede (büyük Tacim dede),Sıxo dede,Bektaş dede ve en küçükleri Aligül dede dünya‘ya gelmiştir.Save Ana 15 yaşında iken kendisinden yaklaşik 45 yaş büyük olan Alibeg dede ile evlenerek yaşamlarini birleştirmişlerdir.Alibeg dede eşi Save Ana yaşının küçük olmasından kaynaklı taliplerine gittiğide talipleri ile bir araya gelişlerinde Save Ana’yı birlikte götürürmüş.Talipleri ile muhabbet cemlerinde birlikte olmak ve ayrıca kendi evlerinde ve Kantarmada bulunan diğer evlerde oluşan o irfan meçlislerinde bulunma Save Ana’ya cok şey katmistir ve zaman içerisinde alevilikte Kadın misyonunu taşimak ve bunu yaşamda görünür kılmaya bir zemin olmuştur.Save Ana kendi canından 4 tane cana Can vermiştir, ilk çoçuğu İbrahim dede 14 yaşinda haq’a yürümüştür 2 erkek çoçuğu Mehmet Yüksel dede,Mehmet Mustafa Yüksel dede birde kız cocuğu Elif Ana (Elif Eyisan) dünya‘ya gelmiştir.Save Ana o yıllarda bile ilim ve irfanın insan yaşamındaki öneminin ne kadar önemli olduğunu ve bundan kaynaklı çoçuklarının eğitim almaları için dönemin koşullarının zorluklarına rağmen eğitimlerini alması için elinden geleninin fazlasını yaparak egitim almalarini sağlamıştır 3 çoçuğuda eski yazı ve türkçe üzerinden egitim almıştır. Save Ana‘nın eşi Alibeg dede’nin yaşı ve sağligi nedeni ile taliplerine gidemez duruma geldiğinde bu hizmeti Save Ana üstlenerek taliplerine kimi zaman 2 oğlunu yanına alarak taliplerin görgülerini görmek cemal cemale hasbı hal etmek için onlarla bir araya gelerek talip ziyaretlerini gerçeklestirmistir.Save Ana okuması yazması olmamasına rağmen Edebiyatı anlatan Felsefe’den dem vuran Alevi inancında büyük yer edinmiş Ulu Canlar’dan Pir Sultanın şiirleri yorumluyan Fuzuli’nin şiirlerini dillendiren bilge bir Ana Kadındı.
İlim kesbiyle paye i rif’at,arzü zı muhal imiş ancak.
Aşk imiş her ne var alemde,ilm bir kıyl ü kal imiş ancak.
Fuzuli
Şunu çok net görüyoruz ki ANA PİR yoktur diyen yok sayan inkar eden Cem erkanı yürütmesini red eden zihniyete bir cevaptır Save Ana.Save Ana Alevilikte kadının yerini hatırlatma önemli rol oynamıştır ve kendinden sonraki kuşaklara yol değerleri ıçerisinde kadının olması gerektiği misyonunu aktarmıstır.Yaşamımız içerisinde malaesef şunu görmemek mümkün değil Alevi yol değerleri ve öğretisi içinde Kadın olma gerçeliğini kaybetme ile karşi karşiya kalmıştır. Ancak belleklerimizde olan tarihsel izlerimiz biz Kadınlara İnancımızda yolumuzda kadının Can’a Can veren yaşamı var eden ve cinsiyet ayrımının olmadığını tekrar hatırlatıyor ve tekrar belleklerimizi canladırdığı gibi Fatma Ana’dan günümüze taşıyan Ana Kadınlar‘dan devir aldığı ve bize aktaran Save Ana’dır.Görüyoruz’ki Alevilik inancı bir Kadın inancıdır cünkü yolumuzda Can olmak kutsaldır,Kutsallığı yaratan bir Ma’dan rahiminde can veren dünya’ya getiren yetiştiren yol değerleri ile buluşturan alevilik öğretisini öğreten Ana Kadındır.
Bir Zamanlar Gezdim Sulb i Pederde.
Bir zamanlar gezdim sulb i pederde
Kereme uğradım kana yetiştim
Bir zaman meksettim rahm i maderde
Vücud hasıl ettim cana yetistim
Erba anasırdan olundum tertip
Üstadım Huda’dır eylemiş terkip
Ben ana kul oldum ol bana habip
Bir Ma idim şekl’ınsana yetiştim
Hak mimarım oldu kuruldu binam
El ayak parmaklar yapıldı tamam
Dokuz ay dokuz gün olunca hitam
Vakt erişti bu cıhana eriştim
Dertli Hak’tan geldi dilime
Tarikatten bir yol geçti elime
Hakikatten su bağlandı gölüme
Katre idim bir ummana yetiştim
Sair Dertli
Save Ana‘da çoçukları Mehmet dede ve Mehmet Mustafa dede’nin ilim irfana kavuşmasında,Alevilik öğterisini yol değerleri içerisinde Pir’lik yapmaları için kendisinin bizzat yürüttüğü cemlerde irfan meclislerinde muhabettlerde yetiştirmiştir.Sinemilli Ocağinın tarihinde önemli bir yeri olan Save Ana‘ya yaşadığı dönem içerisinde yürüttüğü hizmetler kendisine başta yöre insani olmak üzere tüm bölgede saygınlık kazandırmıştır. Raa Haq Alevi coğrafyasında Ocak yapılanmasında Kadının yerini bugünlere taşıyarak önemli bir misyon üstlenmiştir.
semah dergisi / Temmuz – Ağustos 2017
