BM, Irak’ta DAİŞ tarafından kaçırılan binlerce kadın ve çocuğun gerekli tıbbi, psikolojik ve ekonomik desteği alamadığını belirterek, Irak Hükümeti ve Federe Kürdistan Yönetimi’den derhal gerekli yasal ve kurumsal değişikliklere gitmesini istedi.
Birleşmiş Milletler Irak Misyonu (MANUI) ve İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, başta Ezidî kadınlar olmak üzere Irak’ta DAİŞ tarafından kaçırılan binlerce kadın ve çocuk ile ilgili bir rapor yayınladı. Kaçırılan genç ve yaşlı kadınların özellikle de Êzidî kadınlar ve diğer azınlıkların uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukukundan doğan haklarının ciddi bir biçimde ihlal edildiğine vurgu yapılan raporla ilgili BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Zeid Raad Al Hussein ve BM Milletler Genel Sekreterliği Irak Özel Temsilcisi Ján Kubiš, basına bir brifing verdi.
‘HİÇBİR ÇOCUK AYRIMCILIĞA MARUZ BIRAKILMAMALI’
Mağdurların cinsel şiddete maruz kaldığı, köle olarak satıldığı, dinlerini değiştirmeleri için zorlandığı, zorla yerlerinden edildiği ve insanlık dışı birçok muameleye maruz kaldığı ifade eden Yüksek Komiser Zeid Raad Al Hussein, DAİŞ tarafından fiziksel, psikolojik ve duygusal travma yaşatılan kişilerin hem kendi hem de çocuklarının hayatlarını tekrar kurabilmeleri için öncelikle hak ettikleri adalete kavuşmaları ve tedavi edilmeleri gerektiğini söyledi. Kim olursa olsun hiçbir çocuğun ayrımcılığa maruz bırakılamayacağını kaydeden Al Hussein, “DAİŞ’in kontrol ettiği bölgelerde doğan çocukların da bütün Iraklılar gibi hukuka ulaşması gerekir. Hükümet onları şiddete ve baskılara karşı korumalıdır. Bu çocukların evlilik dışı olması ya da babalarının DAİŞ ile ilişkili olması onların ayrımcılığa maruz kalmasını haklı göstermez” dedi.
‘BARIŞ İÇİN KADINLAR POLİTİK YAŞAMA KATILMALI’
BM Milletler Genel Sekreterliği Irak Özel Temsilcisi Ján Kubiš de, DAİŞ sonrası kurulacak olan Irak’ta şiddetin son bulması ve kalıcı bir barışın sağlanabilmesi için kadınların eşit bir biçimde sosyal, politik ve ekonomik yaşama katılmalarının çok önemli bir nokta olduğunu söyledi.
‘ÇOCUKLARA KİMLİK VERİLMİYOR’
Daha sonra açıklanan raporda, Irak hükümetinin çabalarına rağmen hala çok sayıda kadının gerekli tıbbi, psikolojik ve ekonomik desteği alamadığı kaydedilerek, Irak merkezi hükümeti ile Federe Kürdistan Bölgesi’nin daha önce DAİŞ’in kontrol ettiği bölgelerde kalmış kadınların yeni doğan çocuklarına kimlik vermediğini veya doğum belgelerinin tanınmadığı belirtildi. Çocukların kayıtlarının yapılabilmesi için kadının eşinin şahitleriyle beraber hazır bulunması şartının koşulduğu ifade edilen raporda, bunun da eşlerini süre giden savaşta kaybeden kadınlar için imkânsız bir talep olduğuna işaret edildi.
KADINLAR TEDAVİ SÜRECİNDEN YARARLANAMIYOR
Raporda, en büyük zorluğun ise DAİŞ ile bağlantılı bir aşiretin üyesi olan kadınların yaşadığı travmayı atlatmasını sağlayacak tedavi sürecinden yararlanamaması olduğu aktarıldı. Ulusal ve uluslararası hukuk gereği Irak Hükümeti’nin mağdurların adalete kavuşmaları ve tedavi edilmelerini sağlaması gerektiği kaydedilen raporda şu ifadelere yer verildi: “Söz konusu yükümlülükler kişilerin yaşadıkları acıların daha hızlı atlatılmasını öngörmekle beraber, olayda sorumluluğu bulunan kişilerin kurulacak olan tarafsız ve bağımsız mahkemelerde yargılanmalarını da zorunlu kılmakta.”
‘ADALET SİSTEMİ İYİ İŞLEMİYOR’
Raporda, Federe Kürdistan Bölgesi’nin DAİŞ tarafından şiddete maruz kalan çocuk ve kadınlarla ilgili pozitif anlamda bazı uygulamalara gittiğini ancak mağdurların korunması konusunda adalet sisteminin çok iyi işlemediği vurgulandı. Raporda son olarak kişilerin adalete ulaşımı, mağdurlara yardımların yapılması ve tedavi edilmesi noktalarında öneriler sıralandı.
Rüştü Demirkaya – dihaber
