Brezilya donanmasına ait ‘NAe São Paulo’ isimli uçak gemisinin Haziran 2021’de İzmir’deki Aliağa limanında söküleceği ve gemide 600 ton asbest bulunduğu iddia edildi. İddiaları TBMM’ye verdiği soru önergesiyle Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’a soran CHP İzmir Milletvekili Kani Beko, daha önce de Kuito isimli tehlikeli atık barındıran bir geminin yine Aliağa’da yer alan tesislerde söküldüğünü anımsatarak,
“Sırf iktisadi kaygılarla ülkeyi, insanını ve doğasını riske atan uygulamaların hayata geçirilmesinin yaratacağı büyük ölçekli sorunlar yanında Türkiye’nin doğanın korunması yolunda etik sorumluluklarını da göz ardı eden yönü hatırda tutulmalıdır” dedi.
Beko, önergesinde “Hâlihazırda kirletici malzemenin işlenmesinin sonucu olarak uzun zamandır işçilerin ve yaşayanların öldüğü ya da hastalandığı bölgede yaşayanların gözlemlediği bir olgudur” dedi.
Beko, yeni gelecek geminin işçilerin yanı sıra bölge halkı için de tehlikeli olacağını ve geminin geleceğinin kamuoyundan bu yüzden gizlendiği iddiasını aktararak, “Bahse konu geminin asbest ve nükleer serpinti konusunda ölçümlerinin yapılması için ilgili kamu kurumlarınca bir çalışma başlatılmış mıdır?” diye sordu.
Gemideki asbestle ilgili analiz çalışması olup olmadığının da açıklanmasını isteyen Beko, şu sorulara yanıt istedi:
“- Geminin ilk önce Hindistan’da söküleceği fakat bu kararın iptal edildiği anlaşılmaktadır. Hindistan’ın ilgili geminin sökümünü reddetmesinin gerekçesi bilinmekte midir?
– Türkiye’nin dünyadaki önemli gemi söküm merkezlerinden biri olduğu ve İzmir’in Aliağa ilçesinin bu konuda öne çıktığı açıktır. Fakat özellikle ülkenin itibarı ve son dönemde artan kaygılar da düşünüldüğünde; gemi söküm işlemlerinin bölgede, doğasına ve insana verdiği zararın ölçümüne dönük hangi adımlar atılmıştır. Planlanan adımlar nelerdir?
– Bugüne kadar Aliağa’da kirletici mahiyette unsurların doğrudan yol açtığı nedenle kaç işçi hayatını kaybetmiştir? Gemi söküm başta olmak üzere kirletici işlemlerin yol açtığı hava başta olmak üzere doğanın kirletilmesinin sonuçlarının Aliağa’da çok yüksek olduğu ve her geçen gün de arttığı iddiaları kamuoyunda yer almıştır. Bakanlığınız ve ilgili kurumlar tarafından bölgede kirlenmenin sonuçlarının takibi ve izlenmesine dönük ölçümler yapılmakta mıdır? Öyleyse son 10 yıla ait veriler nedir?”
