Alevi inancında evlilik, kadın ve erkeğin cemaat huzurunda birbirine ikrar vermesiyle anlam kazanır. Mersin Cemevi Başkanı Pir Hasan Kılavuz, dede nikahının, evliliğin manevi teminatı olduğunu ve toplumsal bir sözleşme niteliği taşıdığını vurguladı. Alevilikte nikah, yalnızca bireysel bir birliktelik değil, aynı zamanda Hakk’a ve topluma karşı üstlenilen bir sorumluluk olarak kabul ediliyor.
Kılavuz, Alevi inancında nikahın “ikrar” kavramı üzerinden ele alındığını belirterek, evlilikte en önemli unsurun, kadın ve erkeğin birbirini Hakk’ın ve cemaatin huzurunda kabul etmesi olduğunu ifade etti. Dede veya seyit gibi kanaat önderlerinin huzurunda yapılan bu ikrarlar, evliliğin geçerliliği açısından son derece önemlidir.
Dede nikahının, evliliği güçlendiren ve güvence altına alan bir yönü olduğunu dile getiren Kılavuz, cemaatin huzurunda verilen ikrarın, her iki tarafın birbirini kabul ettiğini ilan ettiğini vurguladı. Geçmişte dedelerin verdiği kararların toplumsal bağlayıcılığı olduğunu belirterek, bu kararların köy ve yerleşim birimlerinde geçerli olduğunu ifade etti.
Günümüzde resmi nikahın hukuki bir zorunluluk olduğunu hatırlatan Kılavuz, Alevilerin resmi nikahın ardından dede huzurunda manevi bir nikah almak istediklerini belirtti. Bu durum, evliliğin hem toplumsal hem de manevi yönünü güvence altına almak amacı taşımaktadır.
Alevilikte kadının yeri ve sözü de oldukça önemlidir. Kılavuz, kadınların yalnızca evde değil, toplumda da eşit ve söz sahibi olması gerektiğini vurguladı. Dede nikahlarında kadının rızasının ve eşitliğinin sağlanmasının büyük bir özen gerektirdiğini ifade etti. Alevi inancında, yetkin Alevi analarının da nikah kıyabileceğini belirterek, kadının bu tür görevleri yerine getirmesinin tarihsel bir gelenek olduğunu dile getirdi.
