24. Munzur Kültür ve Doğa Festivali kapsamında, “Zonê xo itaqatê xo u reça xo xo virra meke” başlıklı bir panel düzenlendi. 31 Temmuz 2026 tarihinde Dersim’de gerçekleştirilen panelde, Alevi inancı, dil ve coğrafya arasındaki ilişkiler ele alındı. Panelin moderatörlüğünü Selman Yeşilgöz üstlenirken, Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Mustafa Aslan, Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) Eş Genel Başkanı Zeynel Kete, DEM Parti Dil Kültür ve Sanat Komisyonu Eş Sözcüsü Cemile Turhallı ve araştırmacı-yazar Turabi Saltık konuşmacı olarak katıldı.
Panele katılan araştırmacı-yazar Turabi Saltık, Dersim’in tarihi boyunca inanç ve diline yönelik baskılara maruz kaldığını ifade etti. Alevi ocaklarının tarihine dair farklı görüşlerin bulunduğunu belirten Saltık, Aleviliğin tarihsel süreçte nasıl inkâr edildiğine dikkat çekti. Alevilikteki beş cemi de anarak, bu ritüellerin günümüzde nasıl yürütüldüğünü açıkladı.
Cemile Turhallı ise ana dilin korunmasının önemine vurgu yaparak, dil ve inancın Dersim coğrafyasında iç içe geçtiğini belirtti. Asimilasyonun hafızada başladığını ifade eden Turhallı, kültürel mirası korumanın gerekliliğini dile getirdi. Ayrıca, devletin ana dilin kullanılmasını yasal bir statüye kavuşturması gerektiğini savundu.
Mustafa Aslan, Alevilerin çok dilli ve kültürlü bir toplum olduğunu vurguladı. Asimilasyon politikalarının bu topraklarda asla bitmediğini belirten Aslan, devletin Alevi kurumlarına yönelik müdahalelerini eleştirerek, Alevilerin eşit yurttaşlık talep ettiğini ifade etti. Zeynel Kete ise Dersim’in binlerce yıllık hafızasını korumak için bir araya geldiklerini belirterek, coğrafyanın kültürel kimliğinin önemine dikkat çekti.
📌 ALEVİ GAZETESİ’NİN NOTU
Dersimde gerçekleştirilen panel, Alevi inancı ve dilinin tarihsel bağlamda maruz kaldığı baskıları gözler önüne serdi. Bu tür etkinlikler, Alevi toplumunun kültürel mirasını koruma mücadelesinin bir parçası olarak büyük önem taşımaktadır. Dilin ve inancın iç içe geçtiği Dersim coğrafyasında, asimilasyona karşı durmak ve kültürel çeşitliliği savunmak, toplumun geleceği açısından hayati bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.
— Alevi Gazetesi Editörü
