Antik sikkelerden, ender bulunan bir Efes sikkesi pazar günü New York’ta 200 – 300 bin dolar (yaklaşık 800 bin – 1.2 milyon TL) tahmini değerle açık arttırmaya çıkıyor. 14 gram ağırlığındaki, 23 milimlik “elektrum (doğal altın – gümüş karışımı)” sikke “ışık tanrısı” Phanes (fanes okunur) ile bağlantılıdır.
Ön yüzünde “Ben Phanes’in simgesiyim” ya da “Ben ışık mezarıyım!” gibi anlam taşıyan, en eski Yunanca yazılı sikkelerden biridir. Bu yazı, başını yere indirmiş bir erkek geyiğin üzerine kazınmıştır. Geyik; ay ve av tanrıçası, bakire Artemis ile özdeşleşmiştir. Dünyanın 7 harikasından biri olan Efes’teki Artemis tapınağı İÖ 550’de yapılmadan önce, orada küçük bir tapınak vardı. Bu sikke, İÖ 625 – 600 yılları arasında tarihleniyor.
Dünyada bu sikkenin ancak 2 benzeri biliniyor. Birini 2000’de, Elmalı definesine de adları karışanlar A. Tkalec 287.600 dolara (yaklaşık 1 milyon 150 bin TL), ikincisini ise Gorny – Mosch 2010’da 409.500 dolara (yaklaşık 1 milyon 640 bin TL) açık artırmayla satmışlardı. Pazar günü ayrıca, Balıkesir Mysia – Kyzicos’dan 10 “elektrum” ve 1 gümüş, İzmir yöresi İonya’dan İÖ 650’lerden 12; Foça’dan 7, Lidya Karun döneminden 16, Antalya – Kemer Phaselis’den 8 ve Anadolu’daki çeşitli antik kentlerden değişik sikkeler de açık artırma da yer alacak… Açık artırmada, başka yerlerden topluca sikkelerin olması da bunların kaynaklarının yerel kaçak defineler olduklarını düşündürüyor!
