Faik Bulut: Kerkük kırılma noktası oldu

Federe Kürdistan Bölgesi’nde iktidardaki partilerin ekonomi ve siyasi politikalarını protestoyla başlayan, kısa sürede 14 merkezde halk ayaklanmasına dönüşen ve hala da devam eden gelişmeleri değerlendiren yazar Faik Bulut, çok sayıda nedene dikkat çekti. Protestolara katılan 7 kişinin müdahale soncu yaşamını yitirmesi ve iktidardaki partilere ait binaların ateşe verildiğine değinen Bulut, 1993’ten bu yana Kürdistan’ın seçkinler ve yöneticiler tahakkümünde olduğunu söyledi. Bulut, “Özellikle de bölgeye egemen olan iki partinin ne yazık ki halkı koruyan, çıkarlarını gözeten, ekonomik ve sosyal anlamda bir programları olmadı” diye belirtti.

Bölgede üretim adına hiçbir şeyin olmadığını hatırlatan Bulut, şöyle devam etti: “Bundan birkaç sene önce Irak Federe Kürdistan Bölgesi eski Başkanı Mesut Barzani bir konuşmasında bölgede üretimin olmamasından şikayetini dile getirmiş fakat bunu çözmek adına hiçbir adım atmamıştı. Ülke bir rantiye devleti gibidir. Yani üretimi olmayan sadece para dolaşımının olduğu bir yer. Bu para ise kayıt dışı paraydı. Körfez Ülkeleri, Birleşik Arap Emirlikleri ve Dubai tarzında bir Kürdistan yaratılmak istendi ama bugün Kürdistan’ın orada yerleşmesi ne Dubai ne Birleşik Arap Emirlikleri ne de Körfez ülkelerine benzemez. Dolayısıyla bu rantiye devleti mantığıyla hem kayıt dışı para hem de üretim olmadan bir para kazanma olayı söz konusu idi. Aynı şekilde tüm gelirlerini petrol üzerine, petrolün satışı üzerine pazarlanma durumu vardı.”

Bölgede sosyal adaletin olmadığı, gelen gelirlerin bölgeyi yöneten KDP çevresine ya da Kürdistan yönetimindeki bin 200 kişinin elinde olduğunu vurgulayan Bulut, bir taraftan çok geniş kitlelerin açlığı, sefaleti, üretimsizliği; diğer taraftan da zenginlerin türemesi, mevcut rantiyelerden çok fazla yararlanan kesimlerin çokluğu olduğunu kaydetti. Bulut, “Yolsuzluklar özellikle 2003’ten sonra çok fazla arttı. Hatta o dönemde, yolsuzluklara, rüşvetçilere itiraz eden namuslu insanlara Barzani, ‘Evet bunlar rüşvetçi ama biz bunları atıp yenilerini getirirsek yenilerini kontrol edemeyiz’ şeklinde cevap vermişti. Ve o bürokrasi içerisinde bir temizlik falan olmadı” diye konuştu.

Halklar arasındaki eşitsizliğin, ekonomik sıkıntının, yiyicilik, rüşvetçilik ya da genel anlamda yolsuzluk ve özgürlüklerin kısıtlanmasındaki huzursuzluk referandum sonucuyla gırtlağa dayandığını ve bu yüzden patladığına dikkat çeken Bulut, Barzani’nin halkın hareketlenme olasılığını önceden kestirdiğini ve bu yüzden geçtikleri dönem referandumu, bağımsızlığı kullandığını ifade etti. “Barzani halka ‘Durun bağımsızlığımızı kuralım, devlet bizim elimizde olsun her anlamda rahatlayacağız’ diyordu ve insanlar da bu yüzden bir dönem susmayı tercih etti. Referandum bir nevi yolsuzluğun, her anlamdaki kötü yönetimin üstünü örtmek için kullanıldı” diye devam eden Bulut, bu başarısızlığın ardından Kerkük de kaybedilince halkın büyük bir patlama noktasına geldiğini, Kerkük’ün kaybedilmesi olayın kırılma noktası olduğunu dile getirdi.

Referandumdan sonra, Irak Hükümeti’nin İran’ın da yanına alarak Kürdistan’ı giderek kuşattığını ve Kürdistan’ın ekonomik damarlarını kestiğine işaret eden Bulut, şunları söyledi: “Hükümet, Irak Anayasası’nda, milli bütçeden Kürdistan’dan aktarılması gereken yüzde 17 bütçeyi, yüzde 12,5’e indirdi. Fakat hükümet artık onu da vermiyor. Daha da önemlisi, İbadi, ‘ayağa kalkan halkı biz koruyacağız’ diyor. Bu aynı zamanda Bağdat Hükümeti’nin bundan nasıl istifade ederek Kürdistan’ı kuşatıp kazanımlarını yok etmesi anlamına gelmektedir. Onların amacı halkı korumak değil, Kürdistan’ı üstü örtülü bir şekilde yeniden işgal etmek ve yeniden Bağdat’ın askeri, asayiş yöntemleriyle orada kendisini var etmesidir. Bununla da orada söz sahibi olmak Kürdistan’daki üç vilayeti sadece belediye görevleri şeklinde görevler vererek sınırlandırması olduğunu düşünüyorum. Bir anlamda Saddam’ın eski politikalarının yeni taktiklerle devamıdır. Ve Barzani, bu gelişmelere karşı hiçbir şey de yapamıyor; neden çünkü planları yok. Gelişen olaylara karşı çözümleri de yok, her ülkede olduğu gibi Kürdistan’da da güç, baskı, şiddet uygulayarak insanları susturma çabasındadır.”

Bulut, yaşanan olaylarla birlikte Kürdistan yönetiminde yönetim krizi çıkacağının çok kesin olduğuna, muhtemelen bazı kadroların, bakanlıkların değişeceğini ön görüyor.

Son olarak, Kürt ulusal kongrenin yapılmamasını da eleştiren Bulut, şöyle dedi: “Bugün Ulusal Kongre toplanmış olsaydı bu başarısızlığa yol açan şeyler olmazdı. O konferansın yapılmamasından ders çıkarılması lazım.”