Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu (FDG), tarihçi Dr. Sedat Ulugana’nın Seyit Rıza ve arkadaşlarının idamlarının hemen ardından çekildiği belirtilen altı orijinal fotoğrafı kamuoyuna sunmasının ardından bir açıklama yaptı. FDG, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nden bu fotoğrafların doğruluğunu resmî arşivler üzerinden açıklığa kavuşturmasını talep etti. Açıklamada, Dersim 1937-38 süreciyle yüzleşilmesi ve hakikatin ortaya çıkarılması çağrısı yapıldı.
Federasyon, 89 yıl geçmesine rağmen Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin hâlâ açıklanmadığını hatırlatarak, devletin tarihî sorumluluğunu yerine getirmesi gerektiğinin altını çizdi. Açıklamada, sessizliğin ve inkârın toplumsal hafızadaki yaraları derinleştirdiğine dikkat çekildi ve kamuoyunun hakikati öğrenme hakkının gecikmeksizin karşılanması gerektiği vurgulandı.
FDG’nin açıklamasında, 14/15 Kasım 1937’de Elazığ’da gerçekleştirilen idamların hukuksuzluğuna dikkat çekildi. Seyit Rıza ve diğerlerinin yaşlarının mahkeme kararıyla değiştirilerek idam edildiği, ardından mezarlarının gizlendiği ifade edildi. Federasyon, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne 89 yıldır hakikatten kaçtığı ve Dersim’in acılarıyla yüzleşmediği için eleştirilerde bulunarak, arşivlerin açılmasını talep etti.
FDG, devletin, elindeki arşivlerin gerçeği açıklama yükümlülüğüne sahip olduğunu belirterek, bu fotoğrafların doğruluğunu araştırma sorumluluğunu mağdurların ve onların torunlarının omuzlarına bırakmaması gerektiğini vurguladı. Açıklamada, devletin, hakikati ve adaleti sağlamak için arşivlerini açması gerektiği ifade edildi.
📌 ALEVİ GAZETESİ’NİN NOTU
FDGnin talebi, Dersimin acı tarihine ışık tutma çabasının bir parçasıdır. 89 yıl boyunca gizli kalan gerçeklerin açığa çıkması, yalnızca tarihsel sorumluluğun yerine getirilmesi değil, aynı zamanda Alevi toplumunun hakikat arayışının da bir gereğidir. Devletin inkâr politikalarının sona ermesi, toplumsal hafızayı onarmak ve adaletin sağlanması için elzemdir. Bu süreçte, herkesin hakikati öğrenme hakkının korunması gerekliliği bir kez daha vurgulanmaktadır.
— Alevi Gazetesi Editörü