Türkiye’nin nefesini tutarak sabaha kadar izlediği çekişmeli yerel seçimler, Avrupa’da da yakından izlendi. Tüm Avrupa haber kanalları özellikle İstanbul’da kıran kırana geçen yarışı canlı olarak aktardı. Avrupa Birliği (AB) katılım oranının yüksekliğinin, yerel demokrasiyi güçlendirdiğine dikkat çekerken, Fransız medyası, “Erdoğan için büyük yenilgi” başlıklarını attı.
Türkiye’de çekişmeli geçen yerel seçimlere ilişkin resmi olmayan sonuçlar üzerinde Avrupa Birliği’nden ilk yorum AB Komisyonu Sözcüsü Maja Kocijancic’ten geldi. Günlük basın brifinginde konuşan Kocijancic, yerel seçimlerde gerçekleşen yüzde 84 oranındaki katılım rakamına dikkat çekerek, “Katılım oranının yüksek olması, seçmenlerin yerel demokrasiye olan ilgisini ortaya koyuyor” dedi. Kocijancic, oy kullanma işlemleri sırasında hayatını kaybedenler için de başsağlığı diledi. Türkiye’de seçimleri takip eden Andrew Dowson başkanlığındaki Avrupa Konseyi’nin gözlemci heyetinin ilk değerlendirmelerini dikkate aldıklarını belirten Kocijancic, daha geniş değerlendirme için kesin sonuçları bekleyeceklerini söyledi.
Seçimlerin canlı olarak izlendiği Fransa’daysa, başkent Ankara’nın muhalefetin yönetimine geçmesi ve İstanbul’daki kıran kırana yarış geniş yer buldu. Ülkenin en büyük iki gazetesi Le Monde ve Le Figaro haberi, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın seçim hezimeti” başlığıyla duyurdu. Seçimleri tam sayfa veren Le Monde’da, AK Parti’nin Ankara ve İstanbul’u kaybettiği belirtilerek, “Cumhurbaşkanı için yenilgi çok sert. Gerilimle geçen 31 Mart seçimlerinde, Erdoğan’ın partisi başkent Ankara’yı kaybetti. Ülkenin ekonomik akciğeri İstanbul’daysa muhalefet önde görünüyor. Bu iki kent, 25 yıldır AKP’nin kalesiydi” ifadelerine yer verildi.
Le Monde, bu yenilgide en büyük rolü ekonomik gerilemenin oynadığını belirterek, Türk Lirası’nın 2018 yazında değer kaybetmesinden bu yana, sanayi üretiminin düştüğünü, işsizliğin yüzde 13,5’a yükseldiğini, enflasyonunsa iki haneli rakamlara ulaşarak yüzde 19’u bulduğunu vurguladı. Haberde, “Soğan patlıcan gibi temel gıda maddeleri lüks tüketim maddesi haline geldi. Sanki ülke kıtlık çekiyormuş gibi, devlet tarafından sübvanse edilen gıda satış merkezlerinde dev kuyruklar oluştu. Aylardır, AKP’nin Ankara, Adana, Antalya ve Mersin’i alacağını gösteren anketler ilk kez yanıldı” denildi. Gazete, yenilginin Cumhurbaşkanı Erdoğan için anlamınıysa şu sözlerle yorumladı:
“İstanbul’un kaybı Erdoğan için ciddi bir hezimet. Zira, Kasımpaşalı çocuk bu ilde büyüyüp popüler oldu, bu ilden politikaya girdi, 1994’te belediye başkanı seçilerek politik silahlarını bu ilde kuşandı. Seçimlerde, Üsküdar’daki evinin olduğu bölgede oy kullanıyor. Ama bu sembolik kaybın ötesinde, 15 milyon nüfuslu kentin elden gitmesi ekonomik ve politik açıdan da AKP’de mutlaka etki yaratacaktır. AKP propagandasının silahlı kolu, bugüne kadar seçim sonuçlarını, yasak olmasına rağmen, önceden duyuran Anadolu Ajansı, muhalefet İstanbul’u kazanmaya başladıkça rakamları vermeyi kesti. Oy sayma işlemi sabah saat 02.00’de durdu. Halbuki balkon konuşması yapan Edoğan, yenilgiyi kabulleniyor gibiydi.”
Le Parisien: “Ankara’yı kaybetti, İstanbul da gidiyor”
Le Parisien gazetesi de, “Türkiye’de yerel seçimler: Ankara’yı kaybetti, İstanbul da gidiyor” başlığıyla verdiği haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AK Parti’nin büyük illerde “görülmedik bir hezimet” yaşadığını dile getirdi. Aşırı sağ ile ittifak yapan AKP’nin ülke genelinde birinci parti olmayı başardığı, ama 25 yıldır yönettiği büyük illerde görülmedik bir hezimete imza attığı dile getirildi. Le Parisien, “Seçimler, 16 yıldır iktidarda olan ve seçim kampanyasına aktif olarak katılan, iki aydan kısa sürede 100 miting düzenleyen Türk Cumhurbaşkanı için ilk yenilgi. AKP İstanbul’u da kaybedebilir. Rekor enflasyon, işsizlik ve ekonomik resesyon seçim yenilgisini getirdi” ifadelerine yer verdi. Haberde Erdoğan’ın ‘‘seçim gecesi ülke genelinde birinci gelmelerinin bir başarı olduğunu ancak büyük kentleri kaybetme başarısızlığının arkasındaki hataları da düzeltecekleri’’ sözlerine yer verildi. Le Parisien, Türkiye’nin 2023’e kadar başka bir seçim yapmayacağını da belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu süre içinde ekonomik reformlar gerçekleştirme sözü verdiğini vurguladı.
“Erdoğan’ın iktidarı sarsıldı”
Courrier İnternational ise, “Türkiye’de Erdoğan’ın iktidarı sarsıldı” başlığıyla verdiği haberde,Türk medyası ve siyasetinde yapılan yorumları aktardı. Seçim sonuçlarının ise, artık kazanmak için MHP’yle ittifaka gitmesinin de AKP’nin başarısı için yeterli olmadığını ortaya çıkardığına işaret etti. İstanbul’da muhalefetin öne geçmesinin tarihi bir dönüm noktası olduğu belirtildi.
Devlet televizon ve radyosu için yayın yapan France Television’un internet sitesindeyse, “Erdoğan İstanbul ve Ankara’da seçim hezimetine uğradı” başlığı ile seçimler verildi.
“AKP başkenti kaybetti”
Seçimleri gece boyu canlı yayınlarla izleyen uluslararası haber kanalı France24, “Seçimler Cumhurbaşkanı Erdoğan için ağır bir yenilgi. On beş yıldır her seçimi kazanan AKP, başkent Ankara’yı kaybetti. İstanbul’da da kaybetmek üzere. Akşam saatlerinde İstanbul’da her iki taraf da zafer ilan etti. Ama sabah saatlerinde oylar muhalefetin lehine döndü. AKP, 25 yıldır ilk kez İstanbul’u kaybediyor. Erdoğan’ın 1994’te İstanbul Belediye Başkanı seçildiği tarihten bu yana elinde tuttuğu İstanbul, doğup büyüdüğü ve siyasete girdiği il olması açısından da sembolik” yorumunu yaptı. Ancak AKP’nin Güneydoğu’da önemli oranda oy alması ve ülke genelinde seçimleri birinci parti olarak tamamlamasının da altı çizildi.
