Dünyanın en eski edebiyat eserlerinden biri olan ve 1991 yılında Körfez Savaşı sırasında bir Irak müzesinden yağmalanıp ABD’ye götürülen Gilgamêş Rüya Tableti, ABD tarafıdan resmen Irak’a teslim edildi.
Gilgamêş Rüya Tableti olarak bilinen 3600 yıllık dini metin, Gilgamêş Destanı’ndan Sümerce yazılı şiirin bir bölümünü gösteriyor.
Dünyanın en eski edebiyat eserlerinden biri olan kil tablet, son 30 yılda sahte belgelerle birçok ülkeden kaçırıldı. Sadece iki yıl öncesine kadar ABD hükümet binasına yakın bir müzede belirgin bir şekilde sergileniyordu.
Ancak dün, Washington DC’deki Smithsonian Enstitüsü’nde düzenlenen bir törenle resmen teslim edilen tablet, anavatanına dönüş için yolculuğa başladı.
BİLİNEN EN ESKİ EPİK ŞİİR
Gilgamêi Destanı, bilinen en eski epik şiirdir. Hikayelerinin bir kısmı İbranice İncil’de yansıtılmış.
Tablet, binlerce yıl önce antik Mezopotamya’da kullanılan bir kil üzerine yazı sistemi olan çivi yazısıyla Akad dilinde yazılmış.
Bilim insanları, 1853’te, Mezpopotamya’da bir Asur kralı olan Assur Banipal’in kütüphanesinin kalıntılarında 12 tabletlik bir versiyonu bulunduğunda keşfettiler.
Olaylar, güney Irak’a karşılık gelen bir bölge olan Uruk Kralı Gilgamêş’in etrafında dönüyor. Efsane, MÖ 2.800 ile 2.500 yılları arasında hüküm süren gerçek bir krala dayanıyor.
Hikaye devam ederken, Kral Gilgamêş, güçleri annesinden miras kalan insanüstü güce sahip bir yarı tanrıydı.
Hayvanlar tarafından büyütülmüş biri olan bir arkadaşı eşliğinde, tanrıların şiddetini temsil eden Gök Boğasını öldürdü ve sonsuz yaşamın sırrını keşfetmeye çalıştı.
Başka bir macerada, ölümsüzleştirici bir bitki toplamak için denizin dibine yüzdü, daha sonra ondan bir yılan tarafından çalındı.
TABLETİN ANLATTIKLARI
Rüya tableti, kahramanın rüyalarını annesine anlattığı destanın bir bölümünü anlatıyor. Bu rüyaları, arkadaşı olacak yeni bir arkadaşının gelişini haber vermek olarak yorumluyor.
“Gücü, bir göktaşı parçası kadar güçlü… Onu göreceksin ve kalbin gülecek” diyor.
Tabletin başka bir sütununda, bir kadın Gilgamêş‘in arkadaşını cinsel bir karşılaşma için bir çoban kampına götürür.
SADECE ABD’DE IRAK’A AİT YAĞMALANMIŞ 17 BİN ANTİKA VAR
1991’deki Körfez Savaşı sırasında, Gılgamış Rüyası tableti Irak’taki bir müzeden çalındı.
Bir antika satıcısının onu Londra’daki bir madeni para satıcısından tozlu ve okunamaz halde satın aldığı 2003 yılına kadar ona ne olduğu hakkında çok az şey biliniyor.
Tablet, 2019 yılında ABD ajanları tarafından müzeden ele geçirildi. Temmuz ayında, ABD‘nin federal bir yargıcı, tabletin Irak’a iadesi için emir verdi.
Tablet, ABD’nin Irak’a geri vermeyi kabul ettiği 17 bin yağmalanmış antika arasında yer alıyor.
ULUSAL MÜZE’YE GÖNDERİLECEK
Tablet, Irak’a vardığında, efsanevi Kral Gılgamış’ın rüyalarının bir kez daha hakiki evinde korunacağı Bağdat’taki Ulusal Müze’ye gönderilecek.
