Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Halklar ve İnançlar Meclisi ve HDP Halklar ve İnançlar Komisyonundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Tülay Hatimoğulları, Süryani Soykırımı’nın (Seyfo) 106. yılına ilişkin yazılı açıklama yaptı.
HDK’nin açıklamasında, “Bundan tam 106 yıl önce çeşitli bahaneler ileri sürerek bu coğrafyanın kadim halklarına katliam ve soykırım yapıldı. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin aldığı kararlar doğrultusunda Ermeni aydınları ve daha sonra tüm gayrimüslim halklara karşı sistematik ve bilinçli toptan yok etme politikaları izlendi ve uygulamaya konuldu. Binlerce yıldır Anadolu ve Mezopotamya’da yaşayan Süryaniler kılıçtan (seyfo) geçirildi” denildi.
Açıklamada şu ifadelere de yer verildi:
“Mezopotamya’nın en kadim halkı Süryaniler ticaret, tarım, hayvancılık ve sanatla uğraşırlardı. Bu topraklara zenginleşmesine katkı sağlamışlardı. Ancak buna rağmen İttihat ve Terakki zihniyeti onları bu topraklardan sürdü. Süryaniler meydanlarda, çalılıklarda, derelerde, evlerde, ahırlarda en acımasız şekilde katledildiler. Mallarına el konuldu. Din görevlileri ateşe atıldı. Gençleri öldürüldü. Kızları toplanıp zorla eş yapıldı. Binlerle ifade edilebilecek nüfusa sahip bir halk, yok edilerek sayıları tespih taneleri kadar azaltıldı. Kurtulanlar ya zorla Müslüman oldular ya da göç etmek zorunda bırakıldılar. Az sayıda Süryani de, birlikte yaşama inananların gayreti ile kurtuldu. Ancak bu kurtulanlar rahat yüzü görmedi. Bugün Şırnak’ta Şimuni Diril’in cesedinin dere yatağında bulunması ve Hürmüz Diril’in hala kayıp olması Seyfo’nun sona ermediğine işaret eden acı bir örnektir. Halkların tarihini acıyla, katliamla değil bir arada yaşamın değerleriyle anacağımız yarınlar için hala mücadele etmemiz gerektiğinin göstergesidir.
Seyfo asla unutulmayacak ve unutturulmayacaktır. 1915 yılında Seyfo’da öldürülen Süryanileri saygıyla anıyoruz. Bütün dünyada bir daha soykırımların yaşanmaması için halklar birleşmeli ve mücadele etmelidir. Soykırım suçu işleyen devletler ekonomik, sosyal ve kültürel anlamda mutlaka bedel ödemelidir. Halkların birlikte mücadelesi sınırsız, sınıfsız yaşamı inşa edecek.”
HDP: ÖZÜR VE YÜZLEŞME GEREKİYOR
HDP ise şunları belirtti:
“Bu topraklar, halklara ve kültürlere yönelik suçların ve acıların tanığıdır. Tekçi zihniyetle Hıristiyan toplumlarını yok etme politikası uygulanmıştır. Mezopotamya’nın kadim halklarından Süryanilerin uğradığı soykırım tarihe kılıç anlamına gelen ‘Sayfo’ adıyla geçmiştir. 15 Haziran Süryanilere uygulanan soykırımı anma günü olarak kabul edilmektedir.
1915 öncesinde şimdiki Türkiye sınırları içerisinde 500 binin üzerinde Süryani Asuri-Arami-Keldani yaşamaktayken, bugüne gelindiğinde Türkiye’de yaşayan Süryani sayısı 25 bine kadar gerilemiştir. Yıllar içinde de sistematik baskı uygulamaları, nefret söylemleri ve saldırıları devam etmiştir. Devlet politikası olarak tekçi uygulamalar süregelmektedir.
Süryani halkının başta okul ve ibadethane açma talepleri olmak üzere hiçbir kolektif hakkına izin verilmezken, şahıs ve vakıf mülklerine sistemli bir şekilde el konulmaktadır. Bu politikalara sürekli artan nefret söylemi ve saldırıları da eşlik etmektedir. Yıllar sonra boşaltılan köylerine geri dönen Süryaniler ölümle ve kaybedilmeyle karşı karşıya bırakılmaktadır.
Bugün Süryani halkının beklentisi özür ve yüzleşmedir ve bu beklentinin karşılanması, eşit yurttaşlık temelinde yaşamak için atılacak önemli bir adım olacaktır.
Nefret söylemlerine ve saldırılarına karşı dayanışmayı yükseltirken, farklı halkların ve inanç gruplarının kültürlerini, anadillerini, kimliklerini özgürce kullandıkları ve geliştirdikleri bir ülke olmak için mücadelemizde kararlı olduğumuzu bir kez daha ifade ediyoruz. 106. yılında Süryani Soykırımında hayatını kaybedenleri saygıyla anıyoruz.”
