İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi, koronavirüse karşı Diyarbakır D Tipi ve Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda bulunan tutsaklarla yapılan görüşmeler sonucunda; izlenim, tespit ve önerilerini bugün yazılı açıklamayla duyurdu.
TESPİTLER
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“ Diyarbakır Cezaevinde Covid-19 hastalığı nedeni belirti ile şikayetin olmadığını belirtiriz. Adalet Bakanlığınca alınan karar doğrultusunda hapishanede açık ve kapalı mahpus görüşleri yapılmamaktadır. Zorunlu hallerde yapılan avukat-mahpus görüşmeleri kapalı görüş odasında telefon ile gerçekleştirilmektedir.
Diyarbakır Kapalı Cezaevleri giriş bölümüne termal kamera yerleştirilmiş, avukat ve hapishane personellerinin termal kameralardan geçilerek giriş yaptığı görülmüştür.
Avukatların kurum görüş odasına eldiven ve maske ile hastalığa karşı korunması sağlanırken, mahpuslara aynı tedbirlerin sağlanmadığı görülmüştür.
Kendileriyle görüşülen kadın mahpuslar, kaldıkları oda ve kısımların çok nadir dezenfekte edildiğini, virüse karşı ürünler ve temizlik malzemelerinin kendilerine verilmediğini ifade etmişlerdir. Ürün ve malzemelerin hapishane kantininde piyasa değerinin çok üzerinden bir fiyatlamayla kendilerine satılmaya çalışıldığını ifade etmişlerdir.
Sıcak suyun nadiren kendilerine verildiğini ancak verilen sıcak suyun ise ihtiyaçlarını karşılayamadığını belirtmişlerdir. Soğuk suyun ise sık sık kesintiye uğratıldığını, bu nedenle kişisel ve kaldıkları odanın yeterince temizleyemediklerini ifade etmişlerdir.
Kadın mahpuslar, haftada iki kez ve 10 dakika olarak sağlanılması kararlaştırılan telefon ile iletişim hakkının haftada bir kez ve 20 dakika ile sağlanıldığını ifade etmişlerdir.
D Tipi Kapalı Cezaevinde görüşülen mahpuslar ise dezenfektenin nadiren ve bazı kısımlarda yapıldığını, sıvı sabun, çamaşır suyu ve yüzey temizleyicinin yetersiz şekilde haftada iki kez ücretsiz verildiğini belirtmişlerdir.
Mahpuslar, aralarında tek başına yaşamını idame ettiremeyecek mahpusların da olduğu hasta mahpuslar için ek özel tedbirler alınmadığını beyan etmişlerdir.
Kurum önünde mahpus yakınlarının, para yatırmak için kurum giriş binasına getirilen vezne önünde kalabalık ve kuyruk oluşturulacak şekilde biriktikleri görülmüştür. Salgının önlenmesine yönelik korunmayı gerektiren önlemin gerek kurum gerekse de vatandaşlarca alınmadığı tespit edilmiştir.”
‘TEHDİDE KARŞI KORUYUCU ÖNLEM YOK’
Açıklamada, hastalık tehdidine karşı koruyucu önlemlerin alınmadığı tespiti paylaşılırken, şunlar da kaydedildi:
“*Kamuoyu gündeminde olan infaz düzenlenmesine ilişkin yasa teklifi çalışmaları infazda eşitlik ilkesi, infaz sürelerinin kısaltılması ve dezavantajlı mahkum grupların mağduriyetleri göz önünde bulundurularak tutuksuz yargılamayı ve infazı esas alacak şekilde derhal yasalaştırılmalıdır.
* Hapishanelerde mahpusların sağlıklarının korunabilmesi, bulundukları alan ve kendi kişisel temizliklerini sağlayabilmeleri için, acilen temizlik malzemelerinin kendilerine ücretsiz verilmesi ve parası olmayan mahpusların da temizlik ürünlerine erişimi sağlanmalı ve her gün dezenfekte edilmelidir.
* Hapishanelerde virüs salgını ile ilgili alınan/alınacak önlemler, karantina uygulamaları ile mahpusların sağlık durumları konusunda başta mahpusların aile ve avukatları olmak üzere kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmelidir.”
