İstanbul Devlet Opera ve Balesi (İDOB) 20 yıl sonra P. İ. Çaykovski’nin bestelediği “Uyuyan Güzel” balesi, Kadıköy Belediyesi Süreyya Operası’nda sahneliyor.
İlk kez 1890 yılında St. Petersburg’da sahnelenmiş, asıl şöhretine 20. yüzyılda kavuşmuş olan teknik ve estetik açıdan klasik bale repertuvarının en önemli eserlerinden biri “Uyuyan Güzel”, koreograf – besteci işbirliğinin de en verimli örneklerinden.
Marius Petipa koreografisine dayanarak Ayşem Sunal Savaşkurt tarafından Süreyya Operası sahnesine uyarlanan “Uyuyan Güzel”in orkestra şefi, Roberto Gianola.
“Uyuyan Güzel”, yüz yıllık uykuya dalan güzel bir prensesin öyküsünü anlatan 1697’de Fransız Charles Perrault’un ve 1812’de Alman masal üstatları Grimm Kardeşler’in yazıya geçirdiği klasik bir Avrupa masalı.
‘Uyuyan Güzel, akademik disiplinin en tepesindedir’
Çaykovski, St. Petersburg’daki Çarlık Tiyatrosu Mariinski’nin müdürü İvan Vsevolozhski’den 25 Mayıs 1888 tarihli bir mektup alır, Charles Perrault’un “La Belle au Bois Dormant” adlı peri masalları üzerine bir bale yazmasını önermektedir.
Bestecinin çalışmaya başlaması için gerekli olan detaylı oyun planını, balenin koreografisini yapacak olan Marius Petipa, metnin yazarı Vsevolozhski ile iyice geliştirip Çaykovski’nin de görüşünü aldıktan sonra hazırlayıp gönderir.
Bale sanatçısı bir aileden gelen Belçika Kraliyet Balesi’nde 16 yıl baş danscı olarak sahneye çıkan Savaşkurt, çıkış noktası olarak Petipa’ya sadık kalarak R. Nureyev’ den biraz etkilenerek eseri sahneye taşıdığını söylüyor. Savaşkurt, “Defalarca Nureyev koreografisiyle Prenses Aurora rolünde oynadım, etkilenmemem elde değildi. Eseri, 20 yıl önce sahnelendiği için, ilk kez dans edecek olan genç dansçılarla sahneye koyuyoruz. Bu bizi bir adım ileriye götürecek. Çünkü Uyuyan Güzel klasik balenin, akademik disiplinin en tepesindedir” diyerek prodüksiyonun önemini işaret ediyor. Prens Florimund rolünde Washington D.C.’ye davet edilen geçen yıl da Monte-Carlo Balesi’nde solist olarak dans eden Melih Mertel, zihinsel, duygusal, teknik harmanla rolünü başarıyla yorumluyor. Mertel, yurtdışında vizyon, motivasyon, sanatçı vasfı kazandığını söylüyor, “Türk olduğunuz için beş adım geriden başlıyorsunuz. Sizi tanıdıktan sonra bambaşka gözle bakıyorlar, mesleğe saygınız, kişiliğiniz, yeteneğinizle önyargıyı kaldırıyorsunuz.” diyor.
Eserin güçlü karakterlerinden biri olan cadıyı balerin ve baletler dönüşümlü olarak yorumluyor. Carabosse’un en heyecanlı, eseri dengeleyen bir karakter olduğunu vurgulayan baş balerinalardan İlke Kodal, “Reji bizi özgür bıraktı, sürekli arayış içindeydim. yeri geldiği zaman çok güçlü sert olmam gerekiyor, yeri geldiği zaman dalga geçercesine bir üslup sergilemem gerekiyordu. Umarım hakettiği tadı verebildim” diyerek karakteri cinsiyetsiz olarak yorumladıklarını anlatıyor.
Yapıtın dekor tasarımı Adnan Öngün, kostüm tasarımı Çimen Somuncuoğlu, ışık tasarımı Önder Arık imzalarını taşıyor.
Eserin başlıca karakterleri Prenses Aurora: Deniz Kılınç/ Gizem A. Tuncay/ Melike Koper/ Julia Hartmann/ Zuhal Karaca; Prens Florimund: Melih Mertel/ Erhan Güzel/ Olcay Tunçeli/ Batur Büklü/ Çağatay Özmen; Carabosse: İlke Kodal/ M. Nuri Arkan/ Egemen Kement/ Ebru Cansız; Leylak Perisi: Melike Koper/ Julia Hartmann/ Zeynep Serpen tarafından dönüşümlü olarak yorumlanıyor.
Prömiyer biletleri çıktığı anda tükenen “Uyuyan Güzel” 16-18-28 Şubat ve 2-4-23-25 Mart günleri Kadıköy Belediyesi Süreyya Opera Sahnesi’nde izlenebilecek.
