Mezopotamya’nın kadim topraklarında 300’lü yıllarda inşa edilen kutsal Mor Kiryakus Manastırı, son cemaatinin de 80 yıl önce göç etmesiyle köylüler tarafından ahır olarak kullanılmaya başlandı
Bilal Güldem / Êlih
Êlih’in (Batman) Qûbîn (Beşiri) ilçesine bağlı Dêra Qîre (Ayrancı) Köyü’nde tarihi, Milattan Sonra (M.S) 4’üncü yüzyıla dayanan Mor Kiryakus Manastırı, 80 yıl öncesine kadar da önemli bir dini merkez olarak kullanıldı. Kıra Dağı’nın Kuzey Mezopotamya ovasına bakan doğu yamacına kurulu manastır, 80 yıl önce köye Müslümanların yerleştirilmesi, son Süryani ve Ermeni ailelerin de göç etmesi ile birlikte kaderine terkedildi.
Hoşgörü yok edildi
Onlarca yıl önce farklı dinlere mensup insanların birlikte yaşadığı köyde, manastırın yanında cami de bulunuyordu. Çan sesi ve ezan sesinin birbirine karıştığı köyde inançlar arası hoşgörü, devlet politikalarının etkisi ile yok edildi.
Kilise şimdi ahır
Mor Kiryakus Manastırı, Batman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün tescilli yapıları arasında yer alıyor. Büyük bir bölümü yıkık durumda olan manastırda, birbirine bitişik çok sayıda ve farklı büyüklükteki odaların olması, külliye olarak da kullanıldığını gösteriyor. Kaynaklara göre bu külliyede eğitimini tamamlayan ve papaz unvanına hak kazanan din insanları, Tur Abidin (Tor) bölgesindeki diğer kiliselere eğitmen olarak gönderiliyordu. Manastırın hem tescilli olması hem de bu kadar stratejik ve tarihi bir konumda olmasına rağmen, hiçbir yetkili kurumun müdahale etmemesinden kaynaklı köylülerin yapıyı ahır olarak kullanması tepki çekiyor.