Kürt aydın Musa Anter, 20 Eylül 1992'de katledildi. 34 yıl sonra, cinayet davası zamanaşımına uğradı. Anter, yazıları ve Kürt kültürüne katkılarıyla anılmaya devam ediyor.
Kürt aydın, gazeteci ve yazar Musa Anter’in 20 Eylül 1992’de Diyarbakır’da uğradığı silahlı saldırıda yaşamını yitirmesinin üzerinden 34 yıl geçti. Cinayete ilişkin dava, Anter ailesi ve avukatlarının “insanlığa karşı suçlarda zamanaşımı uygulanamaz” itirazlarına rağmen 21 Eylül 2022’de Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından zamanaşımı gerekçesiyle düşürüldü.
Apê Musa, katledilişinin 34’üncü yılında ardında bıraktığı yazıları, Kürt dili ve kültürü üzerine çalışmaları ve “Hatıralarım”da kayıt altına aldığı yaşam mücadelesiyle anılıyor. 1920 yılında Mardin’in Nusaybin ilçesinde dünyaya gelen Anter, ilk öğrenimini Mardin’de, ortaokul ve lise eğitimini Adana’da tamamladı. Daha sonra İstanbul’a giderek üniversite eğitimi aldı.
1950’li yıllardan itibaren siyasi ve kültürel çalışmaların içinde yer alan Anter, çeşitli yayınlarda yazılar kaleme aldı. 1959’da Kürtçe kaleme aldığı “Qîmîl” şiiri nedeniyle gözaltına alındı ve kamuoyunda “49’lar Davası” olarak bilinen davada yargılandı. Anter, yaşamı boyunca Kürt dili, kültürü ve kimliği üzerine çalışmalar yaptı, gazetecilik ve yazarlık faaliyetleri nedeniyle birçok kez gözaltına alındı ve tutuklandı.
20 Eylül 1992’de Diyarbakır’da bir kültür-sanat etkinliği için bulunduğu sırada silahlı saldırıya uğrayarak yaşamını yitiren Anter’in yanında bulunan Orhan Miroğlu da yaralandı. Cinayetin aydınlatılması için yürütülen soruşturma uzun yıllar sonuçsuz kaldı. Daha sonraki süreçte eski JİTEM mensubu Abdülkadir Aygan’ın açıklamalarının ardından soruşturma yeniden gündeme geldi.
Musa Anter cinayetine ilişkin dava daha sonra JİTEM Ana Davası ile birleştirildi ve yargılama Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam etti. Anter ailesinin avukatları, cinayetin insanlığa karşı suç kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek zamanaşımı uygulanmamasını istedi. Mahkeme, bu talebi kabul etmedi ve Musa Anter dosyasının zamanaşımı gerekçesiyle düşürülmesine karar verdi. Anter ailesi ve avukatları hukuki itirazlarını sürdürerek dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.
📌 GAZETENİN NOTU
Musa Anter, Kürt edebiyatı ve kültürü üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan önemli bir figürdü. Katledilmesi, Türkiye'deki insan hakları ve ifade özgürlüğü tartışmalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir.
— Alevi Gazetesi Editör
