Tarihi kayalarının dinamitlenmesinin ardından yeniden gündeme oturan Hasankeyf’e ilişkin konuşan Doğa Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kılıç, ‘Tüm sivil toplum kuruluşları ve halk olarak, yapımı yasal olmayan bu barajı yıkmak için mücadele etmemiz gerekiyor’ dedi
Dünyada ve Türkiye’de yapılan “mega projeler” tüm doğayı, canlı türlerini ve insanlık tarihine ışık tutan alanları yok etmekle tehdit ediyor. Bu kapsamda en çok tartışılan iki proje Brezilya’daki Belo Monte Barajı ve Batman Hasankeyf’te yapılan Ilısu Barajı. Amazon ormanlarının en önemli kolu olan Şingu Nehri üzerinde 668 kilometrekarelik bir alanın sonu olacak Belo Monte Barajı, tamamlandığı takdirde, nehrin etrafında yaşayan 18 etnik grup dahil yaklaşık 25 bin insanın yaşam alanını yok edecek. Belo Monte Barajı’nın bu nedenle “etnik soykırıma” yol açacağı belirtiliyor. Belo Monte zihniyeti Kürdistan’da da Heskîf’e yapılan Ilısu Barajı ile hayata geçirilmek isteniyor. On binlerce insanın zorunlu göçe maruz kalmasına neden olacak baraj, aynı zamanda bir tarihi de yok edecek.
Tarih Mezopatamya’dan başladı
Ulusal ve uluslararası mevzuatlara aykırı yapılan her iki barajdan Belo Monte Barajı biterken; Ilısu Barajı ise, yapım aşamasında. Bu iki projenin insanlık tarihinde neyi yok ettiğini Doğa Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dicle Tuba Kılıç, “DEMOCRACY” adlı belgeselde anlattı. Belgesel, Hasankeyf’ten Xingu Nehri’ne kadar olan topraklarda binlerce yıldır varlığını koruyan yerel halkların, kültürlerin ve yaban hayatının barajlarla nasıl yok edileceğini gözler önüne seriyor. Kılıç, Xingu Nehri ile Dicle Vadisi’nin ortak özelliklerine dikkat çekerek, “Her iki yerde de arkeolojik, kültürel ve insanlığın kökleri bakımından ortak yönler var. Ilısu Barajı ile birlikte, başta Hasankeyf olmak üzere başka arkeolojik alanlar da yok oluyor. Biz Anadolu’daki tarihimiz Malazgirt’ten başladı sanıyoruz ama aslında Anadolu’daki tarihimiz Yukarı Mezopotamya’dan başladı. Dicle Nehri’nden başladı. Hayatımızı, köklerimizi bu ülkenin iklimini anlamamız içinde Dicle Nehri’nin özgür akması gerekiyor” dedi.
Hasankeyf biziz
Hasankeyf’te tarihi kayaların dinamitlerle parçalanmasına da değinen Kılıç, şöyle devam etti: “Devlet, sit alanı olduğu nedeniyle insanların evlerini onarmasını, banyolarını bile yenilemesini yasaklarken, hatta bu insanlar çocuklarını dahi evlendiremezken (Hasankeyf’in sit alanı olması nedeniyle yeni ev sorunundan dolayı insanlar evlenemiyor) bugün dinamitlerle yıkılarak kolayca tahrip edilebiliyor. Artık gündem değişmeli. Sular altında kalmayı ve bundan kurtuluşu konuşmamız gerekiyorken, orada bizi oyaladıkları taşların düşmesini konuşuyoruz. Hasankeyflilerin nereye gideceğini, Dicle Nehri’nde yaşayan kaplumbağaların nereye gideceğini konuşmuyoruz. Dünyada sadece orada yaşayan leopar sazanının nasıl yaşayacağını ve onları nasıl koruyacağımızı, nehrin kıyısında yaşayan Fırat’ta artık kayboldukları için sadece Dicle’de kalan Fırat Kavağı gibi endemik çiçekler, nesli tehlike altında olan kelebekler… Bunların gidecek başka yerleri yok ve bunlar bu büyük sondan habersiz yaşıyorlar.” “Hasankeyf biziz, orasıyla yok olacak olan da biziz” diyen Kılıç, son olarak şunları söyledi: “Tüm sivil toplum kuruluşları ve halk olarak, Hasankeyf’i gündeme getirecek bir mücadeleye girmemiz gerekiyor. Bu yasal olarak yapılmaması gereken bir barajsa, daha sonra bunu yıkmak için mücadele etmemiz gerekiyor.”
Diren Yurtsever/Ozgurlukçü Demokrasi
