Kürt Halk Önderi’nin Amed Newrozu’nda okunan manifesto niteliğindeki mesajını birçok çevre tartışıyor. Kuşkusuz tartışılacaktır; yeterli, yetersiz bulanlar olacaktır. Genel olarak mesaj kapsamlı ve olumlu bulunmuştur. Türkiye’nin kapsamlı demokratikleşme perspektifi olduğunu söyleyenler çoğunluktur. AKP’nin yaklaşımlarından dolayı bu mesajda söylenenlerin gerçekleşmesinin zor olduğunu söyleyen ve bu temelde kaygılarını belirtenler de var. Bunlar anlaşılır bir durum. Kürtlerde ve Kürt tarafında da kimi kaygılar var. Ama kaygıları esas alan bir politika olmayacağına göre Kürt tarafı tedbirler alma temelinde Kürt Halk Önderi’ne tam destek verme, tam katılma yaklaşımı göstermektedir. Çünkü bu süreci esas olarak başarıya götürecek, AKP’yi de böyle bir çözüm süreci içine sokacak, Kürt halkının ve demokrasi güçlerinin tutumu olacaktır.

Biz bu yazımızda esas olarak hiçbir temele dayanmayan, aslında Kürt Özgürlük Hareketi’ne olumsuz yaklaşımları nedeniyle, ya da Kürt Özgürlük Hareketi’yle Türk devletinin sürekli bir savaş içinde olmasını isteyen kimi çevrelerin Kürt Halk Önderi’nin mesajını kendilerine göre ele alıp olumsuz değerlendirmelerini irdeleyeceğiz. Çünkü mesajdan olmadık anlamlar çıkarmaktadırlar. Ya da zorlama yorumlar yapılmaktadır. Ayrıca Kürt Halk Önderi’nin BDP’lilerle yaptığı görüşmede, Rum, Ermeni ve Yahudi lobilerini eleştirmesi de saptırılarak sanki bu halkları hedef gösteriyormuş gibi değerlendirmeler bile yapılmıştır. Öyle ki bu önderlik ve hareketin en takdir edilecek yanları tersyüz edilerek farklı bir algı yaratılmaya çalışılmaktadır.

Bu önderlik ve hareket iki konuda hiç kimsenin yapamadığı kadar olumlu bir tarihsel çıkış yapmıştır. Ya da iki konuda tarihe iz bırakacak yaklaşım ve pratik içinde olmuştur. Birincisi kadınlarda gösterdiği özgürlük tutkusudur. Bu nedenle Kürt kadını çok güçlü bir özgürlük hareketi olarak tarih sahnesine çıkmıştır. Sadece Türkiye ve Ortadoğu kadınlarını değil, dünya kadınlarını etkileyen bir kadın özgürlük çizgisine sahiptir. Bunu sağlatan da en başta Kürt Halk Önderi’dir. Kadın özgürlüğünü sınıfsal ve her türlü ulusal özgürlükten değerli görmektedir. Kadın özgürlüğünün geliştirildiği yerde her türlü özgürlük ve demokrasinin kapısının açılacağına inanan bir önderlik gerçeği vardır. Bu gerçeklik bu önderliğin her konuda özgürlük ve demokratik karakterinin derinliğini ifade etmektedir. Kadın konusunda özgürlük ve demokratiklikte derinliğe ulaşan bir kişilik ya da bir sistem her konuda radikal bir özgürlük anlayışına ve demokratik karaktere sahip olur. Buna özgürlüğün ve demokratikliğin kanunu ya da diyalektiği de diyebiliriz. Bu önderlik kadın konusundaki özgürlükçü karakteri nedeniyle son mesajında kadınlara hitap ederken, “Kutsal Kadınlar” kavramını kullanmıştır. Bu önderliğin paradigmasında, teorisinde kadınlar geçekten de kutsal bir yere sahiptirler.

Bu Önderliğin ve hareketin ikinci önemli karakteristiği ise ezilen inançlar ve etnik topluluklara verdiği değerdir. İnançlara  ve etnik topluluklara uygulanan baskıları, tarihin en zalim ve çirkin uygulamaları olarak görmektedir. İnançlara ve etnik topluluklara yapılan baskı ve soykırımı en büyük suç olarak görmektedir. Bu topluluklara yapılan haksızlığı ve zulmü tüm değerlendirmelerinin merkezine koymaktadır. Bu nedenle PKK de Kürt halkı da bu yönlü çok köklü bir eğitim almıştır ve hiçbir toplumda olmayan özgürlükçü ve demokratik karaktere sahip olmuşlardır. Bu hareket kendini sadece Kürtlerin değil, tüme ezilenlerin özgürlük hareketi olarak tanımlamıştır. En fazla da ezilen etnik ve dinsel toplulukların savunucusu ve özgürlük savaşçısı olarak görmüştür. Bunu söyleminde ve pratiğinde en tutarlı bir biçimde uygulamıştır. Bunu hiç kimse inkar edemez. Böyle olmadığına dair tek bir kanıt gösterilemez. Bu açıdan bu hareket en başta da bu topraklarda baskı gören Alevilerin, Êzidîlerin, soykırıma uğrayan Süryanilerin ve Ermenilerin hareketi olmuştur. Zaten bu zihniyette olmasaydı Kürt halkının özgürlük mücadelesini de bu düzeyde tutarlı ve fedaice yürütemezdi. Bunu esas olarak sağlatan da Kürt Halk Önderi’dir.

Bu gerçek oradayken Kürt Halk Önderi’nin bir siyasal analiz yaparak Ermeni, Rum ve Yahudi lobilerinin yürütülen özgürlük savaşını ne kazanmamızı ne de kaybetmemizi istiyorlar; bizim savaşımıza dayanarak Türkiye’den taviz koparma politikası izliyorlar, yönünde eleştiri yapmasını çarpıtarak bu Önderliği ve bu hareketi bu halklara karşı göstermek ahlaksızlıktır, vicdansızlıktır. Bu hareketin kırk yıllık pratiğinde bu yönlü tek bir olumsuz örnek gösterilemez. Bundan sonra da göstermek mümkün değildir. Kürdistan; tarih boyu Kürtlerin, Süryanilerin, Ermenilerin ortak vatanı olmuştur. İç içe yaşamışlardır. Bu önderlik ve bu hareket her zaman böyle görmüştür; bugün de Kürdistan’ı tüm bu toplulukların ortak vatanı olarak görmektedir. Kuşkusuz Türkiye’yi de çok farklı etnik ve dinsel toplulukların vatanı olarak görmek tarihsel gerçekliğe daha uygundur. Özcesi Kürt Halk Önderi bu halkların soykırıma uğratılmasından da büyük acı duymaktadır. Bu nedenle bu acıları ortadan kaldıracak, bu tür acıların yaşanmasına engel olacak demokratik ulus kavramını geliştirmiştir. Bu ulus anlayışı tek kimlikli değildir. Kürdistan sadece Kürtlerin vatanı değildir; bu nedenle tek vatan, tek millet gibi kavramları soykırıma neden olan, insanlık, tarih ve sosyoloji dışı kavramlar olarak değerlendirmektedir.

Bir daha vurgulayalım, bu önderliğin ve hareketin başka konularda eleştirilecek yanı bulunabilir, ama ezilen etnik ve dinsel topluluklara yaklaşımında eleştirilecek yan bulunmaz. Bu konuda örnek bir zihniyete sahip bir harekettir. Belki pratikte bazı yetersizlikler olabilir, bu da zihniyetin ya da anlayışın yanlışlıklarından değil, pratik politikadan ortaya çıkan eksikliklerdir. Ancak bunlar, bu hareketin bu konudaki takdir edilecek yanlarını küçültmez. Çünkü hiçbir abartmaya yer vermeyecek biçimde iddia ediyoruz ki bu hareket bu konularda örnek bir karaktere sahiptir.

Alevilere yaklaşımı da böyledir. Kürt hareketleri içinde, hem yönetiminde hem tabanında en fazla Alevi olan harekettir. Bu hareket daha başından beri aynı zamanda Alevilerin özgürlüğünü savunan bir hareket olmuştur. Bu hareket bugün de böyledir. Kürtlerin çoğunluğunun Müslüman olmasından dolayı tarihsel olarak Kürtlerle Türklerin bu ortak özelliklerinden gelen ilişkilerine gönderme yapılması hiçbir biçimde diğer inançları inkar etme ya da onlar üzerindeki baskıları normal görme olarak ele alınamaz. Kürtlerin Türkler Anadolu’ya girdiğinde Müslüman olduğundan dolayı Bizans’la savaşta Türklerin yanında yer alması tarihsel bir gerçekliktir. Bu çerçevede binlerce yıldır yan yana yaşamış Kürt toplumunu inkar etmenin tarihsel temeli olmadığını hatırlatmak kadar normal ne olabilir? Bundan başka yorumlar çıkarmak abesle iştigaldir. Bu ifade tarih içinde sadece sünni Türklerin ya da Osmanlıların değil, sünni Kürtlerin Aleviler ve Êzidîler üzerinde baskı yaptığını görmezlikten gelmek anlamına gelmiyor. Bu önderlik ve bu hareket Êzidîlere yapılan baskıyı görmezlikten gelebilir mi? Aksine şimdi bu baskının ortadan kalkması ve Êzidîlerin kendilerini özgürce ifade edebilmesi için büyük bir hassasiyet gösteriyor. Êzidîlerin varlığını koruması ve geliştirmesi için elinden gelen her şeyi yapıyor.

Sadece Alevi Kürtler değil, Alevi Türkler üzerindeki baskıyı da bu hakaret kabul etmez, etmemektedir. Bu demokrasi ve özgürlük mücadelesi aynı zamanda Alevilerin de özgürlük ve demokrasi mücadelesidir. Bu önderlik ve hareket, demokratikleşecek Türkiye’de, Alevilerin de Êzidîlerin de başka inançların da kesinlikle özgürlüğünü istemektedir. Diğer etnik ve dinsel toplulukların özgür olmadığı bir yerde Kürtlerin de özgürlüğünden söz edilemez. Dolayısıyla Kürt sorununa demokratik çözüm arayışı ve Türkiye’yi demokratikleştirme mücadelesi aynı zamanda Alevilerin, Êzidîlerin, Süryanilerin, Ermenilerin, Rumların ve diğer tüm etnik ve dinsel toplulukların özgür ve demokratik yaşamını sağlama mücadelesidir. Bunu başka türlü göstermek Kürt Özgürlük Hareketi’ne yapılacak en büyük haksızlık olur.

Kuşkusuz Türk devletinin ve AKP’nin zihniyetinden çok köklü bir özgürlük ve demokratik anlayış beklenemez. Ancak mücadeleyle özgürlükler, demokratik haklar  kazanılır ve geliştirilir. Kürt Halk Önderi yeni süreçte özgürlük ve demokrasi mücadelesinin bırakılmadığını, aksine mücadelede yeni bir dönemin başladığını vurgulamıştır. Bu nedenle bu süreçte tüm özgürlük ve demokrasi güçlerinin devrede olması gerekmektedir. Zaten Kürt Halk Önderi de bu süreçte bütün demokrasi güçleriyle, etnik ve dinsel toplulukların temsilcileriyle görüşmek istemektedir. Onların görüşünü almak, onlarla tartışmak istemektedir. Şu anda Kürt Halk Önderi’nin ve Kürt Özgürlük Hareketi’nin en temel taleplerinden biri de budur.

Dersim’i Yeniden İnşa Cemiyeti ve Almanya Dersim 37-38 Soykırım Karşıtı Derneği yazılı bir açıklama ile Kürt Halk Önderi Öcalan’ın çözüm projesine destek verdi. Her iki kurum Öcalan’ın açıklamasında Alevilerin dışlandığını ileri süren kesimlere de tepki göstererek, “Öcalan ve Hareketi olmasaydı bugün Alevilik konuşulmazdı” dedi.

Öcalan’ın 2013 Newrozu’nda yaptığı açıklamayı “Anadolu ve Mezopotamya halklarının barış, demokrasi ve birlikte yaşama manifestosu” olarak nitelendiren kurumlar, Öcalan’ın açıklamasını çarpıtarak Alevilerin dışlandığını ileri süren kesimlere tepki gösterdi. Açıklamada şöyle denildi: “Öcalan’ı tanıyan, yazdığı kitapları okuyan, konuşmalarını dinleyen herkes, bu açıklamada herhangi bir etnik veya dinsel grubun dışlanmadığını görür. Ancak elini taşın altına koymadığı gibi soyunu bile inkar eden, Dersim soykırımının mimarı Kemal Atatürk’ü ve onun sistemi ırkçı Kemalizmin partisi ve onun Tuncelili derin devlet ve Ergenekon’un sözcüleri, açıklamanın ruhunu anlayacak yere, Alevileri dışlamış gösterip yeni bir İdris-i Bitlisi ve Yavuz ortaklığı eleştirisinde bulunuyorlar. Öcalan‘ın açıklamasında Alevilere yer vermemesine, buna karşın ‘İslam kardeşliğine‘ işaret etmesine tepki gösteriyorlar.

Öcalan, soruna temelden yaklaşıyor, silahlar sussun siyaset konuşsun, diyerek başta Kürt sorunu olmak üzere Kemalist rejim tarafından ötekileşltirilen etnik, dilsel ve dinsel grupların sorunlarının çözümü için tartışmanın önünü açıyor. Sunni Türklerle Sunni Kürtlerin anlaşacağı ve Alevilerin dışlanacağını iddia edenler, başta CHP olmak üzere, Kürt düşmanlığına batmış, savaştan nemalanan çevrelerdir. Öcalan açıklamasında Alevilerin isminin zikretmedi diye ortalığı bir kara propaganda ile zehirlemeye çalışan kişi ve kesimler yine iş başında, bu kişiler Alevilerin süreçte yer almayacağını ya da Alevisiz bir Türkiye tahayyül edildiğini düşünmektedir. Oysa süreçte Alevilerin aktif rol alacağı ve yeni Demokratik Türkiye’nin inşasında onları engelleyecek hiçbir anlayış ve kurumun olmadığını Kürt kurumları olarak kamuoyuna tekrar bildirmek isteriz.”

ÖCALAN VE HAREKETİ OLMASAYDI BUGÜN ALEVİLİK KONUŞULMAZDI

Öcalan ve PKK hareketinin Alevilerin haklarının savunulmasında önemli rol oynadığına dikkat çekilen açıklamada, Alevilik ve Kürt hareketinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceği vurgusu yer aldı. Açıklamada, “Öcalan ve hareketi olmasaydı bugün Alevilik konuşulmazdı. Kürt hareketinin Alevi öğretisine ne kadar özel önem verdiği bir realite iken, bu çevrelerin amacı suyu bulandırmak ve öküzün altında buzağı aramak amaçlıdır. Türkiye ve Kürdistan aydınlanmasına öncülük eden Kürt Hareketi, insan odaklı felsefesiyle ortak ve özgür geleceğin inşasına güç verecek Alevi dinamiğini stratejik ortak görmüştür. Öcalan ve Kürt Özgürlük Hareketinin stratejik ortak gördüğü ALEVİLİK,  manifestoda yazılmamışsa, onu İdris-i Bitlisi yapmaz. Alevilik ile Kürt Hareketi birbirinden ayrı ve farklı düşünülemez. Sisteme karşı mazlumların mücadelesi bütünlüklüdür. Ergenekoncular, CHP, MHP, Aydınlık ve Kürt oldukları halde kendilerini ‘Türkmen’ gösteren Kemalist kafalı, temelde Kürt ve Şafii inancına, özelde Öcalan ve Kürt hareketine düşman çevreler, yeni süreci baltalamak amacına yönelik çaba içinde olduklarını gösteriyorlar. Hüseyin Aygün, ‘Neden Alevi demedin?’ diye aklınca Öcalan’ı eleştiriken, Dersim’in kutsal dağlarını bombalayan sisteme söyleyecek tek sözü olmasa gerek” denildi.

“Öcalan ve hareketi için Alevi ve Şafii ayrımı kesinlikle olmamıştır. Dünyevi bir hareket tüm inançlara aynı yakınlık ve uzaklıkta durur. Kaldı ki, Kürt Hareketinin kuruluşuna ve bugüne gelişine sayısız üst düzey kadro veren Kürt Alevilerdir” denilen açıklamada Mazlum Doğan ve Sakine Cansız gibi PKK’nin tanınmış öncü isimleri örnek gösterildi.

Açıklamada devamla, “Gerek CHP ve gerekse Genel Başkanı Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kürt sorunu başta olmak üzere, ülkenin toplumsal, siyasal, kültürel ve inançsal sorunları karşısında bir çözüm önerisi yoktur. Gelinen aşamada birbirlerini yenemeyen iki gücün müzakere süreci yolu açılmıştır. Biz Dersimli kurumlar bu yanlış anlayışı protesto ederken; Kürdistan’ın ve Kürt Özgürlük Hareketi’nin ruhunun Dersim’de attığını, hem Kürtlüğü ve hem de Alevi inancıyla halkımızın onur duyduğu önem verdiği eyalet olduğunu bir kez daha ifade etmek istiyoruz” ifadeleri yer aldı.

Kılıç, yaptığı özel açıklamada , ‘’Umutlu olmak gerekir. Ancak böyle kapsamlı bir mutabakatı Meclis devre dışı bırakarak, hükümet işi gibi kavramak rizikolu. Umarız Başbakan Erdoğan anayasa değişikliklerini gerçekleştirdikten sonra Kürtler’e verdiği sözleri unutmaz’ dedi.

Kılıç, ‘’Osmanlı tarihine vurgu yapıp, ‘modernite’ eleştirisi ile Cumhuriyet’e yüklenip, ‘İslam bayrağı’ altında birleşme çağrısı yapan Öcalan, Erdoğan’ın sevmediği ‘Alevi’ sözcüğüne yer vermeyerek kendi barış sürecinin önünü taktiksel olarak açmıştır. Aleviler’in hakkını aramak PKK’nın değil, Aleviler’in görevidir’ şeklinde konuştu.

Hakları gasp edilen azınlıkların birbirlerini unutmaları durumunda kaybedeceklerini ifade eden Kılıç, ‘Azınlıklar despotizme karşı her zaman dayanışma içinde olmalıdır’ dedi

Çözüm sürecinde tüm gözlerin çevrildiği Diyarbakır’da 6 dinin temsilcisi barış mesajı verdi.

Diyarbakır’ın Sur İlçesi’nde halkın sorunlarına çare bulmak için farklı inançların temsilcilerini bir araya getiren Kırklar Meclisi, bu kez barış için toplandı. Meclis’in Ermeni, Süryani,  Keldani, Yezidi, Alevi ve Sünni üyeleri, Türkiye’nin nefesini tutup beklediği tarihi Nevruz öncesi ‘artık analar ağlamasın’ diyerek barış çağrısı yaptı.

30 yıldır çatışmalar nedeniyle bazı mezheplerin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyleyen dini temsilciler, “Artık barış gelsin. Biz bütün din ve mezhepler olarak kenetlendik. Türkiye’nin de kenetlendiğini görüyoruz. Bu sürecin sonuna kadar götürülmesini istiyoruz” dediler. Bugün yapılacak kutlamalara da katılacak olan Kırklar Meclisi üyeleri, 9 yıl önce Mardin Kızıltepe’de henüz 12 yaşındayken 13 kurşunla öldürülen Uğur Kaymaz’ın anısına yaptırılan heykelin önünde, el ele sürece destek verdi.

Barışa çok yakınız

KIRKLAR Meclisi’ni kuran Sur Belediye Başkanı Abdullah Demirbaş “Barışı bizden daha fazla isteyen olamaz. Artık çok yakınız. Barış olsun diye mücadele veriyoruz” dedi. Dinler ve Kültürlerarası Diyalog Aktivisti Avukat Muhhammed Akar ise, Karadeniz bölgesinin de çözüme destek çıktığını belirterek “Bütün diller, inançlar, kültürler kardeşçe yaşamalı. Nevruz bunun başlangıcı olacaktır” diye konuştu. İşte Kırklar Meclisi üyelerinin sürece ilişkin çağrıları:

DİN Adamları Yardımlaşma Derneği Başkanı Zahid Çiftkudar: Kardeşçe el ele verip yaşamak istiyoruz. Bazı din adamları “Barış mesajları verildi. Kur’an-ı Kerim’in ayetlerini yeni öğrendik” diyor. Yazık. İzin verilmediği için din adamı o ayeti okuyamıyordu. Geçen hafta bütün camilerde ‘barış hutbesi’ okundu. Müftüye “Bugüne kadar niye okunmadı” diye sordular. “İzin yoktu” dedi. Barış, huzur ve kardeşlik istiyoruz.

DİN Adamları Yardımlaşma Derneği Üyesi Hadi Koç: Bir memlekette kalkınmanın motoru, barıştır hukuktur. Eşitliğin sağlanması gerekiyor. Eşitlik olursa barış da olur. Barış istiyoruz, huzur istiyoruz.

ERMENİ Meryem Ana Kilisesi temsilcisi Sıtkı Ekan: Barış istiyoruz, huzur istiyoruz. Yıllardır korkudan kimliklerini gizleyen vatandaşlarımız vardı. Huzur ve barış olursa birbirimize kenetlenmemiz daha da artacak. Ermeniler olarak çok ümitliyiz. Barış olursa yurtdışında yaşayan çok sayıda Ermeni vatandaşımız Diyarbakır’a dönecektir. Barışa destek veren herkese teşekkür ediyorum.

SÜNNİ Din Alimi Mehmet Gönden: “Süreç” demek “barış” demektir. Semavi kitaplarımız dört tanedir. Dördünde de barış vardır. Teröre 400 milyar dolar harcandı. Barış olursa 100 milyar dolara buralarda fabrikalar yapılır, işsizlik kalmaz.
KELDANİ Katalolik Kilise Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Karadayı: İçimizde bütün din ve ırklardan insanlar var. Keldaniler olarak barışı çok istiyoruz. Çocuklar ölmesin, anneler ağlamasın istiyoruz. Hiç kimse ağlamasın. Biz süreci destekliyoruz.

YEZİDİ Cemaati temsilcisi Yılmaz Demiray: Yurtdışına çıkmak zorunda kalan Yezidiler, süreçle birlikte köylerine dönmek istiyor. Çok umutlu, heyecanlıyım. Huzur ortamı olursa kardeşçe yaşayacağız. Bu heyecanı kimsenin bozmasına izin vermeyelim.

SÜRYANİ Kilisesi Papazı Yusuf Akbulut: Kırklar Meclisi olarak senede dört toplantı yapıyoruz. Bu şehri nasıl eski haline getiririz diye fikrimizi söylüyoruz. Barış süreci devletle biten bir şey. Devlet isterse bunu bitirebilir. ‘Analar ağlamasın’ sözü sözde kalmasın. Harekete geçilsin. Barış olursa özgüvenimiz olur. Barışla birlikte Diyarbakır’a dönecek çok sayıda Süryani var.

ALEVİ Dedesi Hidayet Ulugerçek: Alevi ve Diyarbakırlıyım. Mardinkapı’da doğdum. Ermeni ve Süryani kardeşlerimizle birlikte büyüdük. Dostluklarımız devam ediyor. Burada barışın ve huzurun hüküm sürmesini istiyoruz. Bugüne kadar kardeşçe yaşayan herkes barıştan sonra da kenetlenecek, huzur içinde yaşayacaktır. Baydemir’in desteğiyle köyümüzdeki dergahı restore ettirdik. Cemevi yaptırdık. Sürecin tamamlanmasıyla birlikte dağınık yaşayan Alevi vatandaşlarımız buraya dönecektir.