Meriç Gök

Vasilis Maltsios’a sevgiyle

6 Şubat depremleri sadece dıştan lüks görünümlü fakat gerçekte çürük çarık binaları, inşaat mevzuatına aykırı yapılmış olduğu halde her seçim öncesinde çıkarılan ‘imar affı/barışı’ adıyla vatandaşlardan para alınarak ‘yasallaştırılmış’ konutları, sözgelimi dört kat olması gereken yere on dört kat yapı izni verilerek yapılan yüksek binaları değil, aynı zamanda ‘yatay mimari’ lafının sadece kulağa hoş geldiği için kullanıldığı, kentsel dönüşüm de dâhil şehirlerin hafızasını ve kimliğini yok eden rant odaklı şehirleşme politikasını da yerle bir ederken bir şeyi daha yerle bir etti. Erdoğan’ın MHP destekli yönetiminin yıllardır izlediği ve sık sık “Türk’ün Türk’ten başka dostu yoktur” sözüyle de ifade edilen yabancı düşmanı ideoloji ve politikasını da yerle bir etti. Büyük Felaketin hemen ardından “sahada yardım eden 88 ülkeden” biri olan Yunanistan’dan kurtarma birlikleri üstelik güpegündüz geldi. Yunan kurtarma ekipleri içlerinde dört çocuğun da olduğu çok sayıda insanı kurtarmıştı. Bunu izleyen günlerde Yunan karikatürist Soloup, depremde Yunan kurtarıcıyla depremzedeler arasında yaşanan bu insani dayanışmayı, dört dilde ‘dayanışma’ yazarak vurguladığı çizimiyle anlatıyordu. Soloup karikatüründe bir de çerçeve içinde Yunanca “dostlar hem gece, hem gündüz gelir” notunu yazmıştı. Karikatürist böylece yıllardır Yunanistan’a dönüp ülkesinin çıkarlarını koruyan bir yöneticinin değil, ancak akıl sağlığı yerinde olmayan birinin söyleyebileceği gibi bir şarkının “bir gece ansızın gelebiliriz” nakaratını tekrarlayıp duran Erdoğan’ın tehdit dolu diline de çok anlamlı bir karşılık veriyordu.

Elindeki AFAD personeli sayısı, bekçi sayısının ancak üçte biri kadar olan ve üstelik bu personeli de ilk iki gün deprem bölgesine ulaştır(a)mayan ve Erdoğan kabinesinin kuşkusuz en tutarsız ve en ‘yabancı düşmanı’ bakanı olan Soylu, depremin hemen akabinde, şimdiye kadar ‒ Taliban Afganistan’ı hariç ‒ sürekli hakaret ettiği yabancı ülkelere yardım çağrısı yapacaktı. Dışişleri bakanlığı yıllardır kapalı tuttuğu Ermenistan sınır kapısını birden açacaktı ‒ tabii ki yardım gelmesi için… Her ne kadar özellikle depremin ilk günlerde Soylu’nun AFAD elemanları, yurt dışından (örneğin Hollanda, Almanya) gelen kimi çadırlara ve yardım malzemelerine  ‘AFAD’ etiketi yapıştırmakla mesai yapmış olsalar da Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu deprem sırasında gösterilen yabancı desteğine, Ankara’da yabancı ülkelerin büyükelçilerini davet ettiği bir toplantıda teşekkür ederken aslında daha çok bu ülkelerle yıllardır kırıp döktükleri ilişkileri, deprem vesilesiyle bir parça olsa da onarmak için çaba gösteriyordu.

Türkiye resmi politika envanterinde konjonktüre göre öne çıkan veya geriye itilen hasım millet veya devlet ile hasım yabancı siyasal çevre, örgüt ve hareketler vardır. Deprem sırasında Türkiye ile dayanışma gösteren bu ülkelerin, bir süre için de olsa “hasım ülke” statüsünden çıkarıldığı görülüyor‒ ne zamana kadar; şimdilik belli değil.

Faşizan AKP iktidarının ceza mühimmatında ünlü ‘dezenformasyon’ yasasının dışında, son zamanlarda kâh bir pop sanatçısına kâh bir biliminsanına, “muhalif” olarak nitelenen televizyon kanallarındaki bir TV programcısına veya bir gazetenin köşe yazarına hatta bir sosyal medya kullanıcısına karşı sıklıkla başvurulan ünlü bir TCK maddesi daha var: TCK 216. Ancak son yıllarda “halkı kin ve düşmanlığa tahrik ve aşağılama”yı cezalandıran böyle bir maddeye gerçekten ihtiyaç olduğunu herhalde en çok mevcut rejimin temsilcisi sayılabilecek kişilerin sözleri gösteriyordur. Bunun sadece son bir örneğiyle yetinelim: Bilindiği gibi Bursa’da oynanan Bursaspor-Amedspor maçında Türkiye faşist hareketi değişmeyen rezervi Kürt düşmanlığını bir kez daha kusmuştur. Bursaspor-Amedspor maçında gerek maç sırasında, saha içinde yapılan fiili saldırılar ve tribünlerde açılan malum görseller, gerek maç öncesi ve sonrası stadyum dışında yaşanan linç girişimleri henüz kamuoyunda tartışılırken Bahçeli’nin yaptığı Kürt düşmanı açıklamalar ve ardından bunca tepkiye rağmen bir MHP heyetinin Bursaspor’u Bahçeli adına ziyaret etmesinin de bu madde kapsamında olduğu açıktır‒ hal böyleyken bu olaylardan tutuklu yargılanan tek bir sanık yoktur.

Evet, Büyük felaket, son yıllarda ülkeye yapılan sığınmacı akını nedeniyle ve demografi argümanıyla da harmanlanarak daha bir hararetle dile getirilen, içi kof olmakla birlikte yaşamda bir hayli etkili olan bir yabancı düşmanlığının ne kadar yersiz olduğunu ortaya koymuştur.  Bununla birlikte toplumda bu sorunun kalıcı çözümü için yapılması gereken pek çok şey var. Sadece depremde ortaya konan uluslararası dayanışmanın tek başına bu milliyetçilik hastalığını sonlandırmaya yeteceğini düşünmek saflık olur. Nitekim aynı dayanışma 1999 depreminde de yaşanmış fakat zamanla ve kolaylıkla yeniden bir Yunanistan ve Ermenistan düşmanlığı politikasına çark edilmiştir. Bu nedenle her şeyden önce nefret suçlarına kaynaklık eden mülteci/sığınmacı düşmanlığı dâhil, her türlü nefret ideolojisiyle çok yönlü ve fasılasız mücadele edilmelidir. Okul eğitiminin ilk yıllarından itibaren çocukların bu konularda eğitimine önem verilerek her türlü ayrımcı ve ötekileştirici zihniyete karşı bilinçli ve duyarlı yetişmeleri sağlanmalıdır. Nefret söylemlerine başta görsel ve yazılı medyada olmak üzere her türden sosyal medya mecralarında kesinlikle göz yumulmamalı; ilgili kurumlar bu konuda görev ve sorumluluklarını eksiksiz yerine getirmelidir. Nefret suçlarına yol açabilecek türden nefret söylemlerinin yayılmasında, bu tür söylemler kimden gelirse gelsin, bunlar kendini ne kadar vatan ve devlet-sever gösterirse göstersin, bu kişilere gerçekten caydırıcı olabilecek cezalar getirilmelidir. Öte yandan her türlü nefret suçunun önlenmesi için başta devlet/kamu görevlileri olmak üzere tüm toplumun nefret ideolojileri ve söylemleri konusunda eğitilmesi gerekmektedir. Böyle bir eğitimin verilebilmesinin de önünde sonunda bu faşizan iktidardan kurtulup gerçekten özgürlükçü ve demokratik bir siyasal iktidarın kurulmasına bağlı olduğu açıktır.

Katolik Portekiz’deki en önemli dini bayramlardan biri olan “Azizler Yortusu”nda 1 Kasım 1755 tarihinde meydana gelen ve cemaat dolu otuz kilisenin de yerle bir olduğu ve kimi kaynaklara göre yaklaşık elli bin insanın öldüğü Lizbon depremi, teodise sorusunu yeniden gündeme getirir: Tanrı acı çekilmesine neden izin veriyor? Çeşitli yönleriyle bu büyük felaket Aydınlanma çağının Voltaire, Rousseau, Immanuel Kant, J. W. Goethe ve H. v. Kleist gibi birçok felsefeci, düşünür ve yazarı tarafından teodise sorununun farklı açılardan ele alınmasına vesile olur. Umarım ve dilerim ki 2023 depremleri ardından gelecek süreç, lime lime yıkılmakta, dağılmakta ve çürümekte olan bu ekoloji, emek, kadın, Kürt ve özgürlük düşmanı sömürü, yağma ve talan düzeninin ve devlet aygıtının restorasyonuyla sınırlı kalmaz; bu büyük felaket on binlerce insanın, kendilerine konut diye satılmış olan tabutlarıyla birlikte bir gece kendilerini ansızın yerin altında bularak hayatlarının sonlanmadığı, başta gerçek yaşama hakkı ve güvenliği olmak üzere tüm hak ve özgürlüklerinin güvence altında olduğu bir toplumun inşa sürecine de vesile olur.

Geçtiğimiz cumartesi öğlen saatlerinden bu yana kendisinden haber alınamayan Ebru Söylemez bulundu

İstanbul’da, 11 Mart Cumartesi günü saat 13.45’ten sonra kendisinden haber alınamayan Ebru Söylemez’in 24 saat sonra bulunduğu belirtildi. En son görüldüğü Ümraniye ilçesine bağlı Çakmak mahallesinde motosikleti bulunan Söylemez’in yakınlarının, kamera görüntülerinin incelenmesi için başvurdukları polisten aldıkları “Bugün Pazar” yanıtı tepkilere neden olmuştu.

Arkadaşları, akşam saatlerinde Söylemez’in bulunduğunu duyurdu. Ancak Söylemez’in nerede bulunduğu ve kayıp olduğu 24 saatte neler yaşadığına dair bilgi verilmedi.

Kaynak: MA

İsrail ve İspanya’dan arama-kurtarma çalışmalarına katılan ekipler, ‘devletin organize olmamasının felaketin boyutunu büyüttüğü’ söylerek, ‘Halk dayanışması takdire şayandı’ dedi

Mereş merkezli 6 Şubat’ta yaşanan depremler sonrası dünyanın dört bir yanından arama ve kurtarma ekipleri bölgeye gitti. Ekipler, enkaz kaldırma ve sağlık faaliyetlerine kadar birçok çalışmada yer aldı. Depremzedelerin yardımına koşan IsraAID (İsrail Uluslararası İnsani Yardım Forumu) ve Uluslararası Doğal Afet Kurtarma Grubu (İspanya-USAR) üyeleri, karşı karşıya kaldıkları tabloyu ve öne çıkan ihtiyaçlara dair konuştu.

‘Yeniden inşa halk dayanışması ile gerçekleşecek’

USAR personellerinden Juan Rama, 15 personel ve 2 canlı algılama köpeğiyle 8 Şubat’ta bölgeye geldiklerini, Dîlok’un (Antep) Nurdağı ve İslahiye ilçeleri ile Hatay’ın Kırıkhan ilçelerinde çalıştıklarını aktardı.

Mezopotamya Ajansı’na (MA) konuşan Rama, “Felaketin ölçeği çok büyüktü. Felaketten etkilenen tüm insanların, yaşadıkları trajediye rağmen büyük bir güç ve dayanıklılık sergilediklerini gözlemledik. İnsanlar yiyecek ve barınak konusunda birbirlerine yardım ettiler. Ayrıca bize sıcak yiyecek ve içecekler sunarak yardımcı oldular. Halkın dayanışması takdire şayandı. Felaketten etkilenen bölgelerin yeniden inşasının da halk dayanışmasıyla gerçekleşeceğine inanıyoruz” diye konuştu.

‘Devletin organize olmaması felaketin boyutunu büyüttü’

İsrail merkezli bir sivil toplum kuruluşu olan IsraAID ekibinin sözcülüğünü yapan Shachar May ise, 8 kişilik ekiple ikinci depremden yaklaşık 36 saat sonra Dîlok’a ulaştıklarını aktardı. Büyük bir felaketle karşılaştıklarını ifade eden May, “İlk birkaç gün Maraş’ta çalıştık. Temiz su, psikososyal destek, lojistik yardım ve malzeme sağlama gibi şeylere odaklanarak, yardımda bulunduk. Maraş’ta geçirdiğimiz birkaç gün kaldıktan sonra Adana’ya gittik. Hatay’da, Maraş’ta, Antep’te ve Osmaniye’de çalıştık” diye konuştu.

Devletin organize bir çalışma yürütememesi sonucu felaketin boyutunun büyüdüğüne dikkati çeken May, “Şahit olduğum en vahim durumlardan biri buydu. Isı ve elektrik olmadan çok soğuk olan havada bekleyen insanlar vardı. Her zaman temiz su veya yiyeceğe erişim sıkıntısı vardı. Sık sık insanların ısınmak için çabaladıklarını, ateşlerini yaktıklarını ve aile üyelerinin sağ çıkıp çıkamayacaklarını görmek için arama-kurtarma alanlarının yanında bütün gece beklediklerini gördüm. Hem fiziksel hem de duygusal olarak çok zor bir durumdu. Şahsen ben hiç böyle bir şey görmedim. Aynı zamanda, insanların birbirlerini desteklemek için bir araya gelmelerinden oldukça etkilendim. Aile üyelerini yeni kaybetmiş insanlar bizim için tercüme yapmaya gönüllü oluyorlardı” şeklinde konuştu.

İnsanlar arasındaki dayanışmadan etkilendiği ve heyecanlandığını ifade eden May, “Nereye baksam insanlar bir araya geliyor, verecekleri ne varsa veriyorlar. İstanbul’dan gelen bir gönüllüyle bir gün geçirdiğimi hatırlıyorum ve karavanını alıp gelmiş. Günlerce o karavanla dolaşarak, uzaktaki insanlara ulaşmaya, ihtiyacı olan insanları bulmaya ve onlara yardım ulaştırmaya çalışarak geçirdi. Böyle insanlara ihtiyacımız var” diye kaydetti.

‘İnanılmaz etkilendim’

May, Mereş’teki bir anısına da değinerek, şunları söyledi: “Bölgede yürümeye başladığımızda bizimle konuşan ilk kişi genç bir çocuktu. Sanırım 19 yaşlarında bir öğrenciydi. Kendi aramızda birbirimizle konuştuğumuzu duydu. Hemen yanımıza geldi ve bizimle İngilizce konuşmaya başladı. ‘Ben üniversite öğrencisiyim, çeviri okuyorum. Herhangi bir konuda yardıma ihtiyacınız varsa, bir şeyi bulmak için yardıma ihtiyacınız varsa, lütfen bana bildirin’ dedi. Bina çöktüğünde iki kardeşini, teyzesini, amcasını ve iki yeğenini kaybettiğini söyledi. Bize bunu anlatırken elinde bir kase çorba tutuyordu ve durdu. Çorbasına baktı sonra bana uzattı. ‘Özür dilerim, aç mısın, ister misin?’ dedi. Bundan inanılmaz derecede çok etkilendim.”

‘Suya erişim sağlanmalı’

May, depremzedelerin ihtiyaçlarına da işaret ederek, şöyle devam etti: “Bölgede hijyen malzemelerine odaklanmak gerekir. Kişisel hijyeni sağlamak çok zordu ve bu da hastalık ve salgın gibi ikincil krizlere yol açabilir. 600’den fazla aileye hijyen kiti dağıttık, büyük çadırlar dağıttık, uyku tulumları dağıttık. Müdahalemizin bir sonraki aşamasında psikolojik desteğe geçmeliyiz. İnsanların daha güçlü olmalarına ve kendi öz bakımlarını sürdürmelerine yardım ederek, kriz sırasında tükenmişliği önlemelerine yardımcı olmak gerekir. Ayrıca geçici barınaklarda temiz suya erişim sağlanmalıdır. İnsanların temiz içme suyuna erişimi olduğundan emin olmak gerekir.”

HABER MERKEZİ